
Τα Δημήτρια συμπληρώνουν φέτος εξήντα μία διοργανώσεις.Ένας αριθμός αρκετά μεγάλος, ώστε να αποτελεί θεσμό, και αρκετά συμβολικός, ώστε να μας επιτρέπει να αναρωτηθούμε τι ακριβώς θέλουμε από έναν θεσμό σήμερα. Επειδή η Θεσσαλονίκη δεν πάσχει από έλλειψη πολιτισμού — το αντίθετο. Έχει μια εντυπωσιακή, συχνά αθέατη παραγωγή από ανθρώπους, ομάδες, χώρους, δημιουργούς και μικρές πολιτιστικές πρωτοβουλίες που κινούνται με περιέργεια, επιμονή και μια ευχάριστη αδιαφορία για τις καθιερωμένες νόρμες. Μουσική, εικαστικά, θέατρο, χορός, κινηματογράφος, αρχιτεκτονική, νέες μορφές αφήγησης, ανεξάρτητοι χώροι, συλλογικότητες. Ψηφίδες που υπάρχουν, αλλά σπάνια βρίσκονται όλες στο ίδιο κάδρο.
Κι εδώ ακριβώς θα μπορούσαν να παίξουν τον ρόλο τους τα Δημήτρια. Όχι ως ακόμη ένας μηχανισμός που παρουσιάζει ένα πρόγραμμα. Αλλά ως ο καταλύτης που θα μπορούσε να συνδέσει αυτό που ήδη συμβαίνει. Να δημιουργήσει ένα πολιτιστικό οικοσύστημα γύρω από το οποίο θα συναντηθούν άνθρωποι που σήμερα κινούνται παράλληλα, χωρίς απαραίτητα να γνωρίζουν ο ένας την ύπαρξη του άλλου.
Για να συμβεί αυτό, ίσως χρειάζεται κάτι που οι μεγάλοι θεσμοί συνήθως φοβούνται. Περισσότερη ελευθερία. Περισσότερη αυτοτέλεια. Περισσότερη δημιουργική ανεξαρτησία. Λιγότερη ανάγκη να χωρέσει κάθε ιδέα σε ένα προϋπάρχον θεσμικό καλούπι. Και, κυρίως, μεγαλύτερη διάθεση να δοκιμάσει πράγματα που δεν γνωρίζουμε εξαρχής αν θα πετύχουν.
Ένα φεστιβάλ πόλης δεν είναι υποχρεωτικό να είναι πάντοτε τακτοποιημένο. Μπορεί να είναι λίγο απρόβλεπτο. Να εισβάλλει σε απρόσμενους χώρους. Να φέρνει δίπλα δίπλα ανθρώπους που κανονικά δεν θα συναντιούνταν. Να αναθέτει. Να πειραματίζεται. Να αποτυγχάνει πού και πού. Να δημιουργεί γεγονότα που δεν υπήρχαν πριν από αυτό. Με άλλα λόγια: να λειτουργεί περισσότερο «out of the box» — όχι για να γίνει «μοντέρνο», αλλά για να γίνει πραγματικά σύγχρονο.
Τα Δημήτρια έχουν κάτι πολύ σημαντικό που δεν αγοράζεται και δεν κατασκευάζεται εύκολα: ιστορία, αναγνωρισιμότητα και τη δυνατότητα να μιλούν εξ ονόματος της πόλης. Το επόμενο βήμα θα ήταν να αποκτήσουν και κάτι ακόμη: την ικανότητα να δίνουν χώρο σε εκείνους που σήμερα διαμορφώνουν το πολιτιστικό της αύριο.
Ίσως, τελικά, το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουν ακόμη ένα μεγάλο φεστιβάλ. Είναι να γίνουν η μεγάλη συνάντηση όλων των μικρών φεστιβάλ, ομάδων, χώρων και ανθρώπων που κάνουν τη Θεσσαλονίκη πολιτιστικά ανήσυχη. Και τότε, στα 60+ τους, τα Δημήτρια θα μπορούσαν να κάνουν κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον από το να συνεχίσουν μια παράδοση: να ανοίξουν έναν καινούργιο κύκλο.










