Ο Κ. Βήτα, ο «ποιητής» της ηλεκτρονικής μουσικής και ένας από τους πιο ξεχωριστούς δημιουργούς της σύγχρονης ελληνικής μουσικής σκηνής, μιλά στο Citymag λίγο πριν την άνοδό του στη Θεσσαλονίκη και στο Φεστιβάλ Μονής Λαζαριστών 2025 για μια ανοιχτή συναυλία με ελεύθερη είσοδο, σηματοδοτώντας με τον πιο ουσιαστικό και ατμοσφαιρικό τρόπο την έναρξη του φετινού καλοκαιριού.
Διάβασα σε μια παλαιότερη συνέντευξή σας ότι αισθάνεστε άβολα και αμήχανα κάθε φορά που σας ρωτούν και πρέπει να απαντήσετε. Θα μπορούσε να είναι αυτός ο λόγος που στραφήκατε προς το γράψιμο στίχων και ποιημάτων; Θα μπορούσε να αποτελεί για εσάς το γράψιμο έναν εναλλακτικό, περισσότερο οικείο τρόπο έκφρασης;
Θα έλεγα ότι η αμηχανία έχει να κάνει περισσότερο με το κομμάτι αυτό της επαγγελματικής μου ιδιότητας, ως μουσικού. Είναι μέρος της δουλειάς μου το να μιλώ, αυτό είναι που με κάνει κάποιες φορές να νιώθω λίγο άβολα… Στην προσωπική μου ζωή είμαι ΟΚ. Στο γράψιμο στράφηκα επειδή ήταν κάτι που έβγαινε από μέσα μου. Μου άρεσαν από τότε που ήμουν νέος η ποίηση, η λογοτεχνία, το διάβασμα. Στη νιότη μου δεν είχαμε κινητά και όλη μας η ψυχαγωγία ήταν γύρω από τους δίσκους, τη μουσική και τα βιβλία. Στις παρέες μιλούσαμε για τα βιβλία, την ποίηση, τους κλασσικούς, τον ρομαντισμό, την ποπ κουλτούρα. Έτσι μεγάλωσα. Πέρασα μέσα από την αναλογική εποχή και όλα αυτά με διαμόρφωσαν ως άνθρωπο και ως μουσικό.
Υποστηρίζουν ορισμένοι ότι η εποχή μας είναι ο θρίαμβος της παρεξήγησης – άλλο λες, άλλο καταλαβαίνει ο κόσμος, σε άλλο απαντάει. Πόσο σύμφωνο σας βρίσκει μια τέτοια άποψη;
Οι άνθρωποι συχνά προβάλλουν τις δικές τους προκαταλήψεις και συναισθηματικές καταστάσεις πάνω σε αυτά που ακούν ή διαβάζουν. Κάθε άποψη ερμηνεύεται μέσα από προσωπικά φίλτρα, ίσως επειδή δεν έχουμε τη διάθεση ουσιαστικής κατανόησης, δηλαδή να κατανοήσουμε πραγματικά τον συνάνθρωπο μας. Ίσως επειδή βιώνουμε έναν ιδεολογικό διχασμό, ίσως ακόμη επειδή μεγάλη μερίδα του κόσμου δεν έχει παιδεία. Αυτό το γεγονός ενισχύει τη σύγχυση και μετατρέπει την ανταλλαγή ιδεών σε πεδίο παρεξηγήσεων και διαξιφισμών.
Σε προηγούμενες εποχές, η παρεξήγηση είχε μικρότερη εμβέλεια· σήμερα, ένα ασαφές ή ατυχές σχόλιο μπορεί να φτάσει σε εκατομμύρια ανθρώπους σε ελάχιστο χρόνο και να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Η επικοινωνία, παρότι θεωρείται πιο εύκολη, τελικά έχει γίνει πιο δύσκολη – ουσιαστικά. Μόνον η ενσυναίσθηση και η άσκηση στον σεβασμό μπορεί να μας βοηθήσει να δημιουργήσουμε ξανά αυτήν τη διάθεση για ακρόαση.
Πριν από περίπου έναν χρόνο κυκλοφορήσατε το «Χέρι», ένα άλμπουμ που σε πολλούς γέννησε συνειρμούς σχετικούς με την ανάγκη για αλλαγή – ατομική και συλλογική, τοπική και παγκόσμια. Τι είδους συναισθήματα θελήσατε να εκφράσετε εσείς μέσα από αυτήν τη δουλειά; Υπάρχει πράγματι μια περιρρέουσα ανάγκη για αλλαγή ή μήπως πέφτουμε θύματα της αενάως ανικανοποίητης φύσης του ανθρώπου;
Όταν θέλουμε να αλλάξουμε κάτι, σημαίνει ότι έχουμε συνειδητοποιήσει μέσα μας κάτι, ότι έχουμε, ίσως, μετανοήσει για κάτι που δεν κάναμε καλά και χρειάζεται διόρθωση ή ότι χρειάζεται να μετατοπιστούμε. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, μια αναγνώριση του λάθους μας.
Οι αλλαγές είναι πολύ σημαντικές στη ζωή μας – έχω ακούσει ανθρώπους να λένε «εγώ δεν αλλάζω με τίποτα» ή «δεν θέλω να αλλάξω». Είναι πολύ σκληρό να το λες αυτό. Είναι σαν να λες «θέλω να είμαι πάντοτε θύμα της ανικανοποίητης φύσης μου». Δηλαδή, ότι ο άνθρωπος είναι θύμα της υλικής του συνείδησης. Είναι κάτι που το έχω βιώσει και δεν θα ήθελα να το ξαναζήσω. Πιστεύω ότι οι αλλαγές είναι σημαντικές και μπορούν μέσα στα χρόνια να μας οδηγήσουν σε μια πιο πνευματική συνείδηση. Είναι κρίμα να έρθεις σ’ αυτήν τη ζωή, που είναι ένα μεγάλο σχολείο, και να μη μάθεις τίποτα, να φύγεις άπραγος, κενός…
Όσον αφορά στο «Χέρι», ναι: έχει ιστορίες που αφορούν στη μετατόπιση, την αλλαγή, τη συνειδητοποίηση του λάθους.
Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείτε για την παραγωγή των κομματιών σας; Υπάρχει μυστικό στη δημιουργία;
Συνήθως, η μουσική είναι ένα αποτέλεσμα πειραματισμού – φτιάχνεις, ενώνεις, δημιουργείς παύσεις, σταματάς, συνειδητοποιείς κάτι, σβήνεις κάτι, ξαναρχίζεις κάτι άλλο, σβήνεις τα πάντα, ξαναρχίζεις και κάποια στιγμή κάτι σου λέει μέσα σου πως εδώ κάτι γίνεται. Ποτέ δεν θυμάμαι τι συμβαίνει όταν γράφω μουσική – είμαι σε αγρυπνία, σε κατάσταση πειραματισμού.
Θεωρείτε ότι, ως άκουσμα, έχετε γίνει πλέον «κλασικός», με την έννοια του αναγνωρίσιμου; Σας φοβίζει το ενδεχόμενο να αρχίσετε να ακολουθείτε μια σταθερή μανιέρα;
Στη τέχνη πολλές φορές δεν μπορείς να αποφύγεις τη μανιέρα, εξαρτάται όμως από το πόσο πειραματικός θέλεις να είσαι. Έχω κάνει πολλά διαφορετικά άλμπουμ και έχω πειραματιστεί με πολλά είδη – ας, πούμε, το τελευταίο μου άλμπουμ είναι ένα φολκ άλμπουμ πάνω στα παραδοσιακά και τα πρώιμα τραγούδια του ρεμπέτη Γιάννη Παπαιωάννου.
Όσο για το «αναγνωρίσιμος» στην τέχνη, δεν ξέρω αν μπορείς να το αποφύγεις. Είναι κάτι σαν το «άσχημος» και «όμορφος» – εννοώ, είναι σχετικό. Όσο για τον φόβο, δεν με φοβίζει κάτι. Αν φοβόμουν, δεν θα υπήρχα, δεν θα με ήξερες.
Θυμάστε ποιο συναίσθημα σας γέννησε την ισχυρότερη ανάγκη για δημιουργία; Ήταν συναίσθημα χαράς ή λύπης;
Τίποτα από τα δύο. Τα συναισθήματα κρατούν λίγο, χρειάζεται ψυχή, βαθιά γνώση, υπομονή και πίστη για να δημιουργήσεις κάτι.
Είστε ένας καλλιτέχνης που έχει καταφέρει να περιφρουρήσει την προσωπική του ζωή. Υπάρχει κάποιο μυστικό πίσω από αυτό το κατόρθωμα; Ή όποιος θέλει να μην εκτεθεί, απλώς δεν εκτίθεται; Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι ακόμη και αυτή η low profile στάση ζωής θα μπορούσε να αποτελεί ένα εναλλακτικό εργαλείο μάρκετινγκ…
Δεν υπάρχει απαραίτητα κάποιο μυστικό· απλώς, έμαθα από νωρίς να θέτω όρια. Στον καλλιτεχνικό χώρο η έκθεση συχνά θεωρείται αυτονόητη ή ακόμη και αναγκαία. Για εμένα, η καλλιτεχνική δημιουργία είναι αυτή που παίζει ρόλο – όχι η προσωπική μου ζωή.
Ζούμε σε μια εποχή που όλα διαβάζονται και ερμηνεύονται ως branding. Αλλά για εμένα δεν είναι στρατηγική – είναι ανάγκη. Το low profile δεν είναι εικόνα, είναι επιλογή ζωής. Προσπαθώ να παραμένω ελεύθερος και να δημιουργώ.
Σας περιμένουμε στη Θεσσαλονίκη. Ποια είναι η πιο όμορφη εικόνα που έχετε κρατήσει στις αναμνήσεις σας από αυτήν εδώ την πόλη;
Η Θεσσαλονίκη είναι μια μεγάλη μου αγάπη, έχω ζήσει κάποια χρόνια και έρχομαι συχνά και εκτός συναυλιών – μένω στο κέντρο, κυρίως χειμώνες.
Η αγαπημένη μου γωνία –Παλαιών Πατρών Γερμανού και Παύλου Μελά– ήταν το στέκι μου για πολλά χρόνια, όταν έμενα εκεί. Βράδια στο De Facto, η μπουγάτσα, αγαπημένη μου οδός η Δημοσθένους, κάτω από την Τσιμισκή. Μου αρέσει η Θεσσαλονίκη, την αγαπώ.
