Ο άνθρωπος που νίκησε τον θάνατο
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Φραντς Βέρφελ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Απόστολος Στραγαλινός
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: Κριτική
ΣΕΛΙΔΕΣ: 104
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 12×21 εκ.
ΤΙΜΗ: €10,00
Η συγκλονιστική νουβέλα του Φραντς Βέρφελ μάς κληροδοτεί έναν αξέχαστο ήρωα, ο οποίος ορθώνει το ανάστημά του στη σκληρότητα μιας μεταιχμιακής εποχής. Η ζωή του Φραντς Βέρφελ, όπως ίσως και των περισσότερων γερμανόφωνων συγγραφέων της γενιάς του, έμοιαζε με ορμητικό ποτάμι. Υπήρξε ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και πεζογράφος και κατάφερε να φτάσει στο μεγάλο κοινό αποκτώντας τη φήμη «σταρ». Γεννημένος στην Πράγα το 1890, ανήκε στην «αγία τριάδα» της πόλης (Κάφκα, Ρίλκε, Βέρφελ), όπως επισημαίνει ο μεταφραστής του, Απόστολος Στραγαλινός. Στα 18 του ήταν ένας από τους θαμώνες του «Καφέ Άρκο», με τον Μαξ Μπροντ να λογαριάζεται ως επιστήθιος φίλος του και τον Κάφκα να γνωρίζει το έργο τού Βέρφελ.
Στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο βρέθηκε στο ανατολικό μέτωπο και το 1915, μετά τον τραυματισμό του σε τελεφερίκ, στη Βιέννη. Στο θρυλικό «Καφέ Σεντράλ» συνάντησε την Άλμα Μάλερ — χήρα του Γκούσταβ και σύζυγο, τότε, του Βάλτερ Γκρόπιους. Θα ερωτευτούν και θα παντρευτούν λίγα χρόνια αργότερα, παρά τις θρησκευτικές και πολιτικές διαφορές τους. Το ναζιστικό κόμμα θα τον στοχοποιήσει και ο Βέρφελ θα είναι από εκείνους τους συγγραφείς που θα δει τα βιβλία του να καίγονται στην πυρά. Με την έναρξη του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου θα καταφύγει στις ΗΠΑ, όπου και θα πεθάνει το 1945.
Για τη βαθύτερη κατανόηση του έργου του αξίζει, ίσως, να αναφέρει κάποιος πως, δίπλα στον ιουδαϊσμό, ο Βέρφελ θα νιώσει —και μάλιστα από νωρίς— έλξη για ένα κομμάτι και για τα τελετουργικά του ρωμαιοκαθολικισμού, καθώς (όπως αναφέρουν οι βιογράφοι του) η στοργική και ευσεβής νταντά του τον έπαιρνε τακτικά μαζί της στις εκκλησίες.
Τόσο ο ίδιος ο Βέρφελ όσο και οι ήρωές του στο «Ο άνθρωπος που νίκησε τον θάνατο» βρίσκονται στο χαντάκι μιας μεταιχμιακής εποχής. Από τη μία είναι οι αυτοκρατορίες που τελειώνουν και ο κυνισμός που έχει γεννηθεί στα χαρακώματα του πρώτου παγκόσμιου πολέμου. Από την άλλη, το σκότος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου τρέχει προς το μέρος τους ορμητικό, για να συνθλίψει οριστικά τις ζωές τους. Όμως, ο Καρλ Φιάλα και η οικογένειά του δεν είναι απλώς οι «χαρακτηριστικοί τύποι» της εποχής, μέσα από τους οποίους κάποιος μπορεί να εισχωρήσει στη κοινωνία εκείνων των καιρών: αντίθετα, διαθέτουν μεγάλο ψυχολογικό βάθος και ανατριχιαστικές συνάφειες με το δικό μας, αντιφατικό και μεταιχμιακό σήμερα.
Με σταθερό χέρι, ο Βέρφελ μάς παραδίδει μια πυκνή νουβέλα που ξεχωρίζει με μια πρόζα αξιοσημείωτης ακρίβειας. Τίποτα δεν είναι περιττό — γνωρίζουμε όσα πρέπει στη διαδρομή του Καρλ Φιάλα προς μια θυσία, ώστε να κάνει αυτό που θεωρεί σωστό. Ο ρεαλισμός είναι διάχυτος και η πραγματικότητα της ζωής στην Αυστρία τη δεκαετία του 1920 μάς αποκαλύπτεται μέσα στη σπαρακτική σκληρότητά της. Ωστόσο, αν κάτι έρχεται να σφραγίσει την όλη σύνθεση, είναι μια μεταφυσική, σχεδόν σωτηριολογική συνδήλωση, που δίνει στις πράξεις του Καρλ Φιάλα ένα αναπάντεχο βάθος, επιτρέποντάς μας και μια διαφορετική πρόσληψη.
Ο αναγνώστης θα μπορούσε να δει το βιβλίο και ως το χρονικό ενός θανάτου, αν ο Βέρφελ δεν έθετε τα αδυσώπητα ερωτήματά του και ο στέρεος ανθρωπισμός του δεν άνοιγε τον στοχασμό στο κρυφό, σχεδόν αόρατο μεγαλείο των αφανών της ιστορίας.
Βιβλία τού Βέρφελ έχουν μεταφραστεί άλλες δύο φορές στα Ελληνικά. Η στιβαρή μετάφραση της νουβέλας από τον Απόστολο Στραγαλινό λειτουργεί ως πύλη εισόδου και κατανόησης του έργου του.
Σφαγείο 5 ή η Σταυροφορία των Παιδιών
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Κερτ Βόννεγκατ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Αλέξης Καλοφωλιάς
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: Πατάκη
ΣΕΛΙΔΕΣ: 256
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 14x21 εκ.
ΤΙΜΗ: €14,39
Το κλασικό, πλέον, αντιπολεμικό αριστούργημα του Κερτ Βόννεγκατ δεν σταματά να δίνει αφορμές για νέες προσεγγίσεις, νέο στοχασμό. Φαντασία, επιστημονική φαντασία και ένα τρελό, βαθύ, σουρεαλιστικό χιούμορ ενσωματώνονται σε ένα βιωματικό υλικό, καθώς ο συγγραφέας βρισκόταν στο Σφαγείο 5 κατά τον βομβαρδισμό της Δρέσδης. Ένας σταθμός στην εξερεύνηση της πιο σκοτεινής πλευράς της ανθρώπινης φύσης, ένα σχόλιο για την αγριότητα του πολέμου και μια διαρκής προειδοποίηση για το τι είναι ικανοί να κάνουν οι άνθρωποι.
Το κάλεσμα της οπτασίας
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Όλιβερ Όνιονς
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Κλαίρη Παπαμιχαήλ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ευαγγελία Κουλιζάκη
ΕΚΔΟΣΕΙΣ: Μεταίχμιο
ΣΕΛΙΔΕΣ: 176
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 13×20 εκ.
ΤΙΜΗ: €13,30
Ο χρόνος ξεκαθάρισε ότι το «Κάλεσμα της Οπτασίας» (η μεγαλύτερη, ίσως, συγγραφική στιγμή του Όνιονς) δεν είναι μια ιστορία φαντασμάτων, αλλά κάτι βαθύτερο, μια ιστορία ψυχολογικού τρόμου. Ο ήρωας του βιβλίου, ένας συγγραφέας σε κακή στιγμή, που μετακομίζει σε ένα στοιχειωμένο σπίτι, μας παίρνει μαζί του μέσα από μια αφήγηση βαθιάς υποκειμενικότητας, όπου όλα τα ανεξήγητα που του συμβαίνουν σήμερα κατανοούνται ως καταβύθιση στις πιο απρόβλεπτες πλευρές του εαυτού.
