«Ανεμοδαρμένα ύψη»
Το βιβλίο έχει κυκλοφορήσει σε διάφορες μεταφράσεις στην ελληνική γλώσσα. Εμείς το προτείνουμε από τις εκδόσεις «Άγρα» (1995) σε μετάφραση Άρη Μπερλή (443 σελίδες) και από τις εκδόσεις «Ψυχογιός» (2020), σε μετάφραση Αργυρώς Μαντόγλου (464 σελίδες).
Με αφορμή ακόμη μία κινηματογραφική μεταφορά (αυτήν τη φορά από την Έμεραλντ Φένελ), ξαναδιαβάζουμε το μυθιστόρημα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» της Έμιλι Μπροντέ, στο οποίο δοκιμάστηκαν όλες οι τάσεις της λογοτεχνικής κριτικής.
Υπάρχει μία φράση στην εισαγωγή του Άρη Μπερλή (που είχε υπογράψει και τη μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, στη θρυλική έκδοση του 1995 από τις εκδόσεις «Άγρα»), η οποία συνοψίζει το διαρκές σάστισμά μας μπροστά στην πολυσημία του αριστουργήματος που ίσως, τελικά, αποτελεί και το αρχέτυπο κάθε ιστορίας: «Ουδείς μπορεί να πει με βεβαιότητα από πού έρχεται, ποια είναι η γενεαλογία και η παράδοσή του, πώς γράφτηκε, πώς ήταν δυνατόν να γραφεί από μια άπειρη κοπέλα είκοσι επτά ετών, ποιες είναι οι συνιστώσες δυνάμεις του, ποια ηθικού περιεχομένου αξίωση κίνησε τη γραφή του, ποιο, εν τέλει, το νόημά του».
Πράγματι: ουδείς μπορεί να πει, αλλά έχουμε πάψει προ πολλού να αναζητούμε το νόημά του. Έχουμε αφεθεί στις θύελλες που μαίνονται στο διηνεκές στα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» — η Κάθριν και ο Χήθκλιφ έχουν εισχωρήσει βαθιά μέσα μας, βάζοντας στο κεφάλι μας περίεργες ιδέες για το πώς ορίζει κάποιος το ανθρώπινο πεδίο και τις οδυνηρές αντιφάσεις του. Μέσα από τον χρόνο που γίνεται ολοένα και βαθύτερος, η Έμιλυ Μπροντέ δεν σταματά να μας συστήνει με τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» έναν ανεξερεύνητο κόσμο, τον κόσμο μέσα μας, χωρίς να σταματάμε την προσπάθεια να αναγνωρίσουμε τα σημεία εκείνα που το ανεξερεύνητο μέσα βγαίνει προς τα έξω, συνθέτοντας μια σπαρακτική, άβολη και ηθικά αταξινόμητη εκδοχή της πραγματικότητας.
Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» έγιναν ταινίες, σειρές, όπερες, μιούζικαλ, δακρύβρεχτες ραδιοφωνικές σειρές. Έγιναν τραγούδι κι έγραψαν και έτσι ιστορία, όπως συνέβη στην περίπτωση της Κέιτ Μπους.
Πολλές φορές συστήθηκε το μυθιστόρημα ως μια αιώνια ιστορία αγάπης ή, καλύτερα, ως μια ιστορία δαιμονικού και ακαταμάχητου πάθους, εκείνο που ενώνει την Κάθριν με τον Χήθκλιφ. Μέσα στο αφηγηματικό περιβάλλον που διαμορφώνει η Μπροντέ, η ιστορία τους τρέχει σε παρελθόντα χρόνο, γι’ αυτό και χρειάζεται κάποιος να μας τη διηγηθεί. Και πράγματι, η διαμεσολάβηση από τη μεσόκοπη, πλέον, οικονόμο Έλεν Ντιν, που γνώριζε τους πρωταγωνιστές (και στην οποία η Κάθριν είχε κάποτε εξομολογηθεί τον έρωτά της), χρησιμοποιώντας τη φράση «είμαι ο Χήθκλιφ», περιπλέκει περισσότερο τα πράγματα, αφήνοντας χώρο για ακόμη περισσότερες ερμηνείες, προσεγγίσεις, εκδοχές και εκτιμήσεις.
Η Έμιλυ Μπροντέ κάνει κάτι αδιανόητο για την εποχή της, αφήνοντάς μας μόνους με τους ήρωές της, ενώ αυτοί κινούνται μέσα στην τραχύτητα του τοπίου, τις σχεδόν φονικές καιρικές συνθήκες και τους δύο χώρους που έχουν σημασία (τις επαύλεις Γουέδερινγκ Χάιτς και Θράσκος Γκρέιντς).
Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» παραμένουν υποβλητικά, σκοτεινά και σωματοκεντρικά, καθώς όλες οι μάχες της ζωής αλλά και της γραφής δίνονται σε εκείνη τη νοητή, λεπτή γραμμή, όπου ο θάνατος έχει εξουσία αλλά βρίσκει και αντιστάσεις στις θύελλες που ορίζουν την ανθρώπινη κατάσταση.
Ό,τι μένει πίσω
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Βιρτζίνια Γουλφκ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Βασιλική Κοκκίνου
ΕΚΔΟΤΗΣ: Οξύ
ΣΕΛΙΔΕΣ: 32
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 12x16 εκ.
ΤΙΜΗ: €5,54
H Βιρτζίνια Γουλφ επιστρέφει σε αυτό το σύντομο διήγημα σε πιο συμβατικές μορφές αφήγησης, αφήνοντας πίσω της τους πειραματισμούς, για να μας παραδώσει μια ιστορία απόλυτης κατάρρευσης των πάντων σε μόλις 32 σελίδες (με χειρουργική ακρίβεια και χωρίς κανένα έλεος για τον κεντρικό ήρωά της). Η ζωή του θα αλλάξει μέσα σε μόλις λίγα λεπτά, όταν διαβάσει σελίδες από το ημερολόγιο της νεκρής, πλέον, γυναίκας του, το οποίο αποτελεί και την κληρονομιά που του αφήνει. Οι λιγοστές σελίδες σκάνε μέσα μας με ήσυχο κρότο, εστιάζοντας στις μυστικές πλευρές της ζωής που κρύβονται πίσω από τις αυτάρεσκες βεβαιότητες.
Φασισμός — Η ιστορία μιας ιδέας
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ίαν Νταντ, Ντόριαν Λίνσκι
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Κωστής Πανσέληνος
ΕΚΔΟΤΗΣ: Μεταίχμιο
ΣΕΛΙΔΕΣ: 272
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 13×20 εκ.
ΤΙΜΗ: €15,50
Κάποιος θα μπορούσε να ορίσει τον φασισμό ως ένα ταξίδι στα βάθη της ανθρώπινης κακίας. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι κάτι ακόμη πιο σκοτεινό και σύνθετο, που αφήνει απέξω τη σκέψη, περνά αποκλειστικά και μόνον από την καρδιά και εκφράζεται με γροθιές. Οι δύο δημοσιογράφοι, με λόγια απλά αλλά ουσιαστικά, αφηγούνται την ιστορία του από τη στιγμή της γέννησής του, για να φτάσουν ώς τις μέρες μας, μια και το ερώτημα τι είναι φασισμός παραμένει αμείλικτο και στον καιρό μας — και, όπως είπε κάποτε και ο Τζορτζ Όργουελ, το πιο κρίσιμο για να απαντηθεί.
