Σαλονικάι. Άπαντα τα διηγήματα
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Αλμπέρτος Ναρ
ΕΚΔΟΤΗΣ: Ianos
ΣΕΛΙΔΕΣ: 232
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 14,5x21 εκ.
ΤΙΜΗ: €12,00
Με μεγάλη συγκίνηση κράτησα στα χέρια μου άπαντα τα διηγήματα του Αλμπέρτου Ναρ — και με ακόμη μεγαλύτερη διάβασα τα περισσότερα από αυτά (και πάλι). Όχι μόνον ως σύνδεση με τα νεανικά μου διαβάσματα ούτε καν ως οφειλή στον Σαλονικάι που μας αποκάλυψε την πόλη μας, αλλά ως έναν συγγραφέα που μας έμαθε να βλέπουμε αυτό που λείπει και να στοχαζόμαστε μπροστά στο αόρατο και το κενό.
Στην περίπλοκη σχέση των πόλεων με τη λογοτεχνία, ο πεζογράφος και ερευνητής της εβραϊκής ιστορίας και ταυτότητας της Θεσσαλονίκης, Αλμπέρτος Ναρ, κατέχει σημαντική θέση. Εξάλλου, ήταν εκείνος που έγινε οδηγός μας μέσα στο σκότος της μνήμης. Ένας συγγραφέας που, με το υβριδικό ύφος και το βαθιά βιωματικό υλικό του, μας παρακινούσε σε βηματισμό μέσα στην πόλη, έναν βηματισμό που μας ωθούσε μέσα από τις αφηγήσεις του να συνθέσουμε έναν ψυχικό τόπο κι ένα τοπίο, στο οποίο —πλάι στην πόλη, όπως εμείς τη γνωρίσαμε— υπήρχε και η άλλη, η χαμένη, η άφαντη, η πόλη των φαντασμάτων.
Το έργο του Αλμπέρτου Ναρ, βαθύτατα αντιδιδακτικό, πάρα τα πολλά που μας μαθαίνει, αποτελεί μια περίπτωση πεζογραφίας που, ενώ δεν ποντάρει στη συγκίνηση, τελικά την προκαλεί μέσα από τη λιτότητα μιας ανεπιτήδευτης πρόζας, η οποία μεταφέρει διαρκώς κάτι το υψιπετές.
Παράδειγμα, το διήγημα «Η βαρόνη αιωρείται στον χρόνο» — και, πράγματι, η βαρόνη Χιρς στο διήγημα αυτό κάνει, διατρέχοντας τους αιώνες, για να φτάσει στις 15 του Μάρτη του 19… (εμείς ξέρουμε πλέον καλά τη χρονιά, την πιο σκοτεινή χρονιά της πόλης, με τη βαρόνη να στριμώχνεται στα ξύλινα βαγόνια ψιθυρίζοντας μόνο μία λέξη: «Σαλονίκη»).
Ο Ναρ γράφει και για άλλα πολλά, ανατέμνοντας τη μνήμη της πόλης. Ανιχνεύει το αποτύπωμα της οδού Τσιμισκή στην ποπ κουλτούρα, διασώζει από τη λήθη το θρυλικό σφαιριστήριο «Ο Τάφος» στην Παλαιών Πατρών Γερμανού, γράφει για τις μουσικές μπάντες —άραγε, τι θα ήταν η Θεσσαλονίκη δίχως αυτές;— όπως συμβαίνει στο έξοχο διήγημα ενηλικίωσης «Το συγκρότημα», του οποίου οι ήρωες φέρουν καθένας το δικό του βάρος ματαίωσης.
Στα διηγήματά του, ο Ναρ περπατά σε δρόμους και γειτονιές, βλέπει και καταγράφει με το ενορατικό βλέμμα ενός φλανέρ την ακρίβεια ενός ερευνητή, αλλά και τη ματιά του ανθρώπου που μεγάλωσε με γονείς που επέζησαν του Ολοκαυτώματος (και που έσκαψε βαθιά στη συλλογική και κοινοτική μνήμη, όχι μέσω μιας παιδαγωγικής του πόνου ούτε για να διδάξει — ξέρει πως η ιστορία δεν δίδαξε ποτέ κανέναν).
Αυτό που κάνει είναι να μας επιτρέπει να εισχωρήσουμε μαζί του στην ταυτότητα και τον χαρακτήρα μιας πόλης, στις φρικτές της απώλειες, ώστε να επιχειρήσουμε μια απάντηση σε ένα κρίσιμο ερώτημα: «Ποιος είναι ο Σαλονικιός;». Μοιάζει με ένα ερώτημα απλό, σχεδόν αθώο — όμως, στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα ερώτημα αμείλικτο.
Ιστορίες στο τέλος του χρόνου
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Κωνσταντίνος Ν. Καρεμφύλλης
ΕΚΔΟΤΗΣ: Kappa Books
ΣΕΛΙΔΕΣ: 122
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 14x21 εκ.
ΤΙΜΗ: €13,50
Τι μας κινεί, ώστε να αφηγούμαστε ιστορίες; Και πότε αυτές έρχονται και μας βρίσκουν — και τι μπορεί να σημαίνουν για εμάς ή ακόμη και για τους άλλους; Ο Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης μάς παραδίδει μια συλλογή-έκπληξη όχι μόνο για την ωριμότητα της γραφής σε πρώτο βιβλίο αλλά κυρίως εξαιτίας της θεματικής των ιστοριών του, που κινούνται στο τεντωμένο σκοινί γραφής και ζωής, θέτοντας στοχαστικά ερωτήματα για τη μνήμη και τη λήθη, το φανταστικό και το πραγματικό, τη ζωή και τη ματαίωση. Κυρίως όμως γι’ αυτό το ασύλληπτο κάτι που ονομάζουμε «χρόνο».
Διηγήματα για ζωή και θάνατο
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Έρνεστ Χέμινγουέι
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Γιάννης Γ. Μπαζός
ΕΚΔΟΤΗΣ: Σοφίτα
ΣΕΛΙΔΕΣ: 122
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 13×20 εκ.
ΤΙΜΗ: €17,10
Η συλλογή είναι σπαρμένη με εκείνα τα «διαμάντια» που έκαναν τον Χέμινγουέι σταρ και της μικρής φόρμας και, παράλληλα, σημείο αναφοράς. Διηγήματα όπως το «Ένα καθαρό, όμορφα φωτισμένο μέρος», «Η σύντομη κι ευτυχισμένη ζωή του Φράνσις Μακόμπερ» ή «Τα χιόνια του Καλιμάντζαρο» αποτελούν σταθμούς στην πορεία του — και ένα αληθινό σχολείο για μεταγενέστερους συγγραφείς, που μελέτησαν τις μεθόδους του.
