Μέσα στη διαρκή κίνηση αρωμάτων και παραδόσεων που χαρακτηρίζει τη Θεσσαλονίκη, ένα αφρικανικό εστιατόριο δεν φαντάζει ξένο αλλά κομμάτι που έλειπε από το πολύχρωμο γαστριμαργικό προφίλ της πόλης. Το εστιατόριο Odo, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, μοιάζει να σιγοψιθυρίζει ιστορίες από μακριά. Σαν φυλλωσιά που λικνίζεται αργά κάτω από τον καυτό ήλιο της Δυτικής Αφρικής, σαν σοκάκι της πόλης που πλημμυρίζει μυρωδιές από τα ανοιχτά παράθυρα — μυρωδιές από πιάτα που δοκιμάζονται και ξαναδοκιμάζονται, ώσπου να εκπληρώσουν την υπόσχεση της τελειότητας.
Όλα όσα έζησε η ιδιοκτήτρια, Αντζούα Όντε Ντομπρόουε —οι μετακινήσεις, οι χαρές και οι λύπες—, βρίσκουν τον τρόπο τους να γίνουν γεύση. Και σ’ αυτήν τη γεύση, το πρώτο βήμα είναι ένα πιάτο παλιό όσο και η μνήμη της: το φούφου.
Το φούφου φαίνεται απλό: πλαντέιν (ένα είδος μπανάνας που δεν τρώγεται ωμό· είναι πιο σκληρό, με λιγότερη ζάχαρη και χρησιμοποιείται στη μαγειρική) και ρυθμός. Το βράζεις, το χτυπάς και το ζυμώνεις μέχρι να γίνει ελαστικό, σαν χορδή που πάλλεται. Κάθε φορά που η Όντε χτυπά το φούφου, κάτι μέσα της αναπαράγει τον ρυθμό: ντουμ, ντουμ, πα. Έναν ρυθμό που υπάρχει μέσα της από την παιδική της ηλικία, στη Γκάνα. Εκεί όπου από τα πρώτα βήματά της έμαθε ότι το φαγητό δεν είναι απλώς τροφή: είναι οικογένεια, παρηγοριά, γέλιο γύρω από τραπέζια.
Ύστερα, η ζωή την πήγε αλλού: στη Γερμανία, στα 11 της χρόνια. Άλλη γλώσσα, άλλος καιρός — πιο κρύος, άλλες μυρωδιές. Κι όμως, η κουζίνα της γενέθλιας γης παρέμεινε η μόνη σταθερά.
Σήμερα, στο εστιατόριό της στη Θεσσαλονίκη, το φούφου συνοδεύεται από σούπες — ψαρόσουπα αρωματική, σούπα μοσχαρίσια που ζεσταίνει, κοτόπουλο που θυμίζει σπίτι. Όχι ένα οποιοδήποτε σπίτι αλλά το δικό της.
Το τζόλοφ είναι η δύση της Αφρικής σε ένα πιάτο. Κόκκινο, βαθύ, γεμάτο ένταση. Το ρύζι βράζει αργά σε σάλτσα ντομάτας και μπαχαρικά, λες και θέλει να απορροφήσει ό,τι έχει ζήσει: τα σύνορα που πέρασε, τις χώρες που το διεκδικούν, τις οικογένειες που το τρώνε μαζί. «Το παρασκευάζουν και στη Γκάνα και στη Σενεγάλη, αλλά, αν με ρωτήσεις, θα σου πω ότι η σενεγαλέζικη συνταγή είναι η καλύτερη», λέει με διάθεση περιπαικτική.
Εκεί, στη Σενεγάλη, γεννήθηκε η συνταγή και εκεί επιστρέφει η δική της εκδοχή, φτιαγμένη με ντομάτες που προμηθεύεται από τους πάγκους με τα πιο φρέσκα λαχανικά στις λαϊκές αγορές και τα μανάβικα της Θεσσαλονίκης.
Το ρεντ ρεντ, μια παραδοσιακή συνταγή της Γκάνας με φασόλια και τηγανητό πλαντέιν, είναι ένα από τα αγαπημένα πιάτα των χορτοφάγων — και όχι μόνο. Μαυρομάτικα φασόλια μαγειρεμένα σε ζόμι(κόκκινο φοινικέλαιο), τόσο αρωματικό που μοιάζει να σε αγκαλιάζει. Δίπλα τους, πλαντέιν ώριμες, ψιλοκομμένες, τηγανισμένες μέχρι να πάρουν χρώμα χρυσό. Κάτι γλυκό και αλμυρό μαζί. Σαν την ίδια τη ζωή της. Επειδή, πριν από το εστιατόριο της Όντε, πριν από τα βιντεάκια στο TikTok για το νέο της εγχείρημα που την έκανε να χαμογελά ξανά, πριν από το μενού που έφτιαξε σε χαρτιά και σημειωματάρια, ήταν η διάγνωση. Μάρτιος — καρκίνος — χημειοθεραπεία. Και μετά, ελεύθερη από τον καρκίνο («cancer free» έδειξαν τα αποτελέσματα) και με ένα εστιατόριο με γεύσεις που υπόσχονται να ικανοποιήσουν και τον πιο απαιτητικό ουρανίσκο.
Στην πόλη που αγαπά το φαγητό και το γλέντι, η Όντε φέρνει μια κουζίνα που δεν μοιάζει με οποιαδήποτε άλλη: Afro-fusion με ελληνική φρεσκάδα, βερολινέζικη πολυπολιτισμικότητα και καρδιά γκανέζικη. Και μέσα σε κάθε πιάτο, θα υπάρχει η ιστορία της: το κορίτσι από τη Γκάνα, η έφηβη στη Γερμανία, η γυναίκα-μητέρα δύο παιδιών 10 και 16 ετών, που έχτισε τη ζωή της από την αρχή.
