«Αρκεί να κλείσω τα μάτια μου, για να δω πεντακάθαρα μπροστά μου την κουζίνα τής γιαγιάς μου, της Ελένης, ακριβώς όπως ήταν όταν ήμουν παιδί. Μεγάλωσα στην κουζίνα της. Μου είχε ένα χαμηλό σκαμνάκι, πάνω στο οποίο στεκόμουν, για να φτάνω να βλέπω πώς μαγειρεύει και πώς φτιάχνει τα γλυκά της. Είχα το δικό μου, καθαρό μαντήλι και ποδιά, όπως εκείνη είχε τα δικά της. Κι όταν έφτιαχνε το ρυζόγαλό της, που δεν έμοιαζε με κανένα άλλο, την παρακαλούσα να με αφήσει να ανακατέψω το μείγμα –‘Δώσε μου, γιαγιά, για λίγο την κουτάλα!’–, αλλά εκείνη δεν με άφηνε παρά μόνον από ένα σημείο και μετά, επειδή η τέχνη τού ανακατέματος κάνει μεγάλη διαφορά».
Η Ελένη Καραντώνα μοιράζεται τις μνήμες της από την κουζίνα τής γιαγιάς της, της μητέρας τού πατέρα της, η οποία, πέρα από όμορφες παιδικές αναμνήσεις, της παρέδωσε μια «συλλογή» από γεύσεις και αρώματα και μια πολύ παλιά και τολμηρή συνταγή για ρυζόγαλο: μια συνταγή που έδωσε άλλη γλύκα στην επαγγελματική στροφή τής πολύτεκνης μητέρας τεσσάρων παιδιών – από εργαζόμενη σε συμβολαιογραφείο επί μία εικοσαετία σε επιχειρηματία στον χώρο τού παραδοσιακού τροφίμου.
Το «ρυζόγαλο της Ελένης», όπως έχει βαφτιστεί το βιολογικό προϊόν, προς τιμήν τής συνονόματης γιαγιάς της, διατίθεται από τη γαστρονομική γωνιά «The Dreamers Point», στην Αρναία Χαλκιδικής, την οποία εγκαινίασαν τον περσινό Ιούλιο μαζί με τη μικρότερη αδελφή της, την Αγγέλα, που «έτρεχε» ένα ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο. «Η γιαγιά Ελένη», λέει, «ήταν ντόπια Νεοχωρίτισσα (σ.σ.: το Νεοχώρι είναι ένα από τα Μαντεμοχώρια τού δήμου Αριστοτέλη, στο τρίτο πόδι τής Χαλκιδικής), αλλά δεν έφτιαχνε το ρυζόγαλο όπως φτιαχνόταν συνήθως τότε στην περιοχή. Το δικό της είχε μία σημαντική διαφορά: έβραζε το ρύζι σε φρέσκο χυμό πορτοκαλιού με ξύσμα και μπαχαρικά πριν το προσθέσει στο γάλα, όπου ξανάβραζε, αυτήν τη φορά με την προσθήκη ζάχαρης».
Πόσο παλιά είναι, άραγε, αυτή η ιδιαίτερη συνταγή; «Θα μπορούσε να την έχει μάθει από τη δική της γιαγιά ή να την έχει επινοήσει εκείνη –δεν τη ρώτησα–, αλλά, όπως και να έχει, είναι πολύ παλιά» διηγείται η Ελένη, η οποία με τη σειρά της πείραξε ελαφρώς τη συνταγή που της κληροδότησε η γιαγιά, «χτίζοντας» πάνω στη γαστρονομική κληρονομιά της. Ως εργαζόμενη, πολύτεκνη μητέρα, η Ελένη δεν είχε ποτέ αρκετό χρόνο για να ευχαριστηθεί πραγματικά τη μαγειρική, όπως λέει. Η περίοδος της πανδημίας και των καραντινών, όμως, αλλά και το γεγονός ότι νωρίτερα είχε αφήσει τη δουλειά της στο συμβολαιογραφείο, της έδωσαν τον χρόνο και τον χώρο για μια περίοδο έντονου πειραματισμού στην κουζίνα, πάνω σε τσουρέκια, πίτες, φαγητά και, φυσικά, στο ρυζόγαλο της γιαγιάς.
Με γάλα από τα βοσκοτόπια
Ο πρώτος δοκιμαστής τής τελικής εκδοχής τής συνταγής ήταν ο 13χρονος γιος τής Ελένης, ο οποίος επιδοκίμασε τη γεύση, δίνοντας το «πράσινο φως», ώστε να τη γευθούν περισσότεροι.
Μάλιστα, το «ρυζόγαλο της Ελένης», που παρασκευάζεται στην Αρναία με γάλα από τα βοσκοτόπια τού Αριστοτελικού Όρους και χυμό πορτοκαλιού, απέσπασε πρόσφατα το σήμα ποιότητας «Τοπικό Προϊόν» από την Αριστοτελική Σύμπραξη Επαγγελματιών τού δήμου Αριστοτέλη: «Έχοντας στη διάθεσή μας άριστης ποιότητας γάλα, προερχόμενο από ζώα που βόσκουν σε ημιδασικές περιοχές Natura τής Ανατολικής Χαλκιδικής και το βράδυ αφήνονται ελεύθερα, δημιουργήσαμε ένα βιολογικό προϊόν, συνδυάζοντας γεύσεις που, ενώ μοιάζουν αταίριαστες, δένουν τόσο μεταξύ τους, ώστε να εξασφαλίζουν γευστική ιδιαιτερότητα και φυσική αρμονία», εξηγεί η Ελένη Καραντώνα.
Ίσως η γιαγιά Ελένη να μη μπορούσε να φανταστεί ότι το ρυζόγαλο που φέρει το όνομά της θα ήταν το πρώτο σε κατανάλωση προϊόν από τα πολλά παραδοσιακά που προσφέρονται στο «The Dreamers’ Point», το μοσχοβολιστό κατάστημα των δύο εγγονών της, της Ελένης και της Αγγέλας. Πιθανότατα ούτε ότι στόχος είναι το προϊόν αυτό να διοχετευθεί στα πρωινά των τοπικών ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, αλλά και στα επιδόρπια των εστιατορίων τού τρίτου ποδιού τής Χαλκιδικής, ώστε να προσθέσει σε αυτά την αξία τού ντόπιου γάλακτος μέσα από μια αντιπροσωπευτικά παραδοσιακή συνταγή. Φαίνεται όμως ότι οι γεύσεις και τα αρώματα που παραδίδονται με αγάπη μπορεί να φτάσουν, τελικά, πολύ μακριά…
