Editorial
Γράφει ο ΑΓΓΕΛΟΣ Ν. ΒΑΣΣΟΣ.
angelos@citymagthess.gr
«ΚΙ ΟΜΩΣ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΜΑΥΡΑ: ΑΝ ΜΕ ΡΩΤΟΥΣΕ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΝ ΤΟ 2020 ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ, ΘΑ ΤΟΥ ΑΠΑΝΤΟΥΣΑ ΧΩΡΙΣ ΣΚΕΨΗ ‘ΝΑΙ’. ΟΧΙ ΕΠΕΙΔΗ ΗΤΑΝ ΕΥΚΟΛΗ ‘Η ΑΝΑΙΜΑΚΤΗ ΧΡΟΝΙΑ – ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ. ΕΞΑΙΡΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ (ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ, ΤΟ ΚΕΝΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΧΙ ΔΥΣΑΝΑΠΛΗΡΩΤΟ, ΑΛΛΑ, ΠΟΛΥ ΑΠΛΑ, ΜΗ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΙΜΟ), ΤΟ 2020 ΑΦΗΝΕΙ ΒΑΡΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΣΤΗΝ ΤΣΕΠΗ, ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΜΑΣ. ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΜΑΣ, ΧΑΣΑΜΕ ΤΗΝ ΕΠΑΦΗ ΜΑΣ ΜΕ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥΣ, ΕΙΔΑΜΕ ΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΜΑΣ ΝΑ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ ‘Η ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΔΕΝΙΖΕΤΑΙ, ΓΙΝΑΜΕ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ ΕΤΩΝ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΑΠΟΤΟΜΟ ΚΑΙ ΑΔΟΞΟ ΤΕΛΟΣ. ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΠΟΝΑΝΕ. ΟΣΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΔΩ ΟΜΩΣ, ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΤΕΤΟΙΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ‘Η ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ, ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΣΩΣΕΙ ΤΟ ΠΟΛΥΤΙΜΟΤΕΡΟ ΟΛΩΝ: ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ. ΤΗ ΜΙΑ, ΑΠΟΛΥΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ, ΓΙΑ ΝΑ ΑΡΧΙΣΟΥΜΕ ΝΑ ΧΤΙΖΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΑΞΙΖΟΥΜΕ».
Το τεύχος που κρατάτε στα χέρια σας κλείνει με μια ευχάριστη είδηση, που έφτασε στα γραφεία μας λίγο πριν φύγουμε για εκτύπωση: ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων φιλοδοξεί να έχει εγκρίνει το εμβόλιο των εταιρειών Pfizer και BioNTech στις 23 Δεκεμβρίου, αντί της 30ής τού μήνα, όπως ήταν η αρχική εκτίμηση. Με δεδομένη τη δήλωση του πρωθυπουργού πως, από τη στιγμή που λάβει το «πράσινο φως» από την ΕΕ, το εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο στη χώρα μας εντός διημέρου, η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι οι πρώτοι εμβολιασμοί κατά τής πανδημίας θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν ίσως και πριν από το τέλος τού έτους, το αργότερο τις πρώτες ημέρες τής νέας χρονιάς, στη χειρότερη περίπτωση.
Ασφαλώς, αυτή η ευχάριστη είδηση δεν σημαίνει ότι την επόμενη στιγμή θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα, όπως τη γνωρίζαμε προ πανδημίας. Σύμφωνα με τον κινεζικό ζωδιακό κύκλο, το δωδεκάμηνο που ολοκληρώνεται στις 11 Φεβρουαρίου 2021 είναι η χρονιά τού αρουραίου, ακολουθούμενη (από τις 12 Φεβρουαρίου 2021 ώς τις 11 Φεβρουαρίου 2022) από το έτος τού βοδιού. Στη δική μας περίπτωση, πιστεύω ότι το 2021 θα αποδειχθεί η χρονιά τού κάβουρα. Έχετε δει πώς περπατάει; Δύο βήματα μπρος και ένα πίσω. Σε μια δοξολογία στην αναποφασιστικότητα (ή στην προνοητικότητα, αν προτιμάτε), το συμπαθές αρθρόποδο «χορεύει» στον ρυθμό ενός αέναου εκκρεμούς μεταξύ προέλασης και οπισθοχώρησης, μεταξύ τόλμης και συστολής, μεταξύ θάρρους και επιφυλακτικότητας. Κάτι σαν την άσκηση στην οποία θα χρειαστεί να επιδοθούμε όλοι από την ώρα που ξεκινήσουν οι εμβολιασμοί και ώσπου να επιτευχθεί αυτή η περιβόητη «ανοσία αγέλης» (συμβολική τής αυτοσυνειδησίας μας η βουκολική «πινελιά», που πρώτη φορά άκουσα να επικαλείται δημόσια ο βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον).
Αυτή η κοινωνική αμφιθυμία είναι ορατή και στη Θεσσαλονίκη, αν κάποιος περπατήσει στο κέντρο τής πόλης. Θυμίζοντας κεριά σε σκοτεινό δωμάτιο, ανοιχτές είναι όλες οι επιχειρήσεις εστίασης που προσφέρουν τα προϊόντα τους ως take away. Σε ένα σύμπαν κλειστών καταστημάτων, είναι το φως, η παρουσία, το χαμόγελο, η ζεστασιά, η οικεία μυρωδιά τού καφέ, η λιμπιστερή μοσχοβολιά από τα καλούδια που ετοιμάζουν για χάρη μας – μικρές λεπτομέρειες που αντηχούν τους χαρούμενους ήχους μιας εποχής που ήμασταν ακόμη κοντά ο ένας στον άλλο, που αγκαλιαζόμασταν, που φιλιόμασταν, που δεν μας πείραζε να στριμωχνόμαστε με την παρέα μας σε ένα τραπέζι στο αγαπημένο μας στέκι (ίσα ίσα: το βλέπαμε ως ευκαιρία για νέες γνωριμίες). Από εκεί και πέρα, ελάχιστα μαγαζιά που λειτουργούν με το σύστημα του clickaway, με τους ιδιοκτήτες τους να στέκουν στην είσοδό τους (την «οχυρωμένη» με πάγκους ή αντικείμενα που σε αποτρέπουν από το να εισέλθεις) μάλλον φοβισμένοι – δεν είμαι σίγουρος αν είναι από τον ελάχιστο τζίρο, που θυμίζει αστείο, ή από την αγωνία μήπως κάνουν κάποιο διαδικαστικό λάθος, που θα τους επιφέρει βαριά πρόστιμα. Και πολύ περισσότερα καταστήματα κλειστά και σκονισμένα – καταστήματα που ξέρεις ότι θα περάσουν πολύ δύσκολα όταν έρθει η ώρα να ξανανοίξουν, αν φυσικά καταφέρουν να ξανανοίξουν κάποια στιγμή και δεν αποτελέσουν ακόμη μία εγγραφή στη μακρά λίστα των επιχειρήσεων-θυμάτων τής κρίσης και της πανδημίας.
Κι όμως, δεν είναι όλα μαύρα: αν με ρωτούσε κάποιος αν το 2020 ήταν μια καλή χρονιά, θα του απαντούσα χωρίς σκέψη «ναι». Όχι επειδή ήταν εύκολη ή αναίμακτη χρονιά – το αντίθετο. Εξαιρώντας τις ανθρώπινες απώλειες (που αποτελούν το απόλυτο μέτρο τής τραγωδίας, το κενό που είναι όχι δυσαναπλήρωτο, αλλά, πολύ απλά, μη αναπληρώσιμο), το 2020 αφήνει βαρύ αποτύπωμα στην ψυχολογία, στην τσέπη, στον τρόπο ζωής μας. Αποκλειστήκαμε με τους μήνες στα σπίτια μας, χάσαμε την επαφή μας με φίλους και αγαπημένους, είδαμε το εισόδημά μας να μειώνεται ή ακόμη και να μηδενίζεται, γίναμε μάρτυρες προσπαθειών ετών που είχαν απότομο και άδοξο τέλος. Όλα αυτά πονάνε. Όσοι είμαστε εδώ όμως, γράφοντας τέτοια κείμενα ή διαβάζοντάς τα, έχουμε διασώσει το πολυτιμότερο όλων: τη ζωή μας. Τη μία, απόλυτη προϋπόθεση, για να αρχίσουμε να χτίζουμε από την αρχή το μέλλον που ονειρευόμαστε και αξίζουμε.
Η επαναφορά στην κανονικότητα δεν θα είναι αυτόματη, εύκολη ή αυτονόητη. Σε ένα νέο τοπίο, το οποίο ήρθε για να μείνει, θα χρειαστεί να ξαναβρούμε την περπατησιά μας – ίσως ακόμη και να εφεύρουμε νέες περπατησιές. Ώσπου να βρούμε το καινούργιο μονοπάτι τής ζωής μας, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί. Να δοκιμάζουμε. Να πηγαίνουμε δύο βήματα μπρος και ένα πίσω. Κάπως σαν τον κάβουρα. Καλή χρονιά να έχουμε, με υγεία και όνειρα.
