Ημερολόγιο καραντίνας

Πολλά είναι τα μονοπάτια, οι διαδρομές, οι επιλογές που με οδηγούν καθημερινά στον προορισμό μου, στην ίδια πόρτα που ανοίγω καθημερινά. Όλα τα πρωινά, από την αρχή τής καραντίνας, φωτογραφίζω πάντοτε στη διαδρομή για την εργασία μου, πριν απ’ όλα, το ίδιο τοπίο από το ίδιο σημείο – είναι το δικό μου «ημερολόγιο καραντίνας». Αμέσως μετά αλλάζω πορεία, επιλέγω διαφορετική διαδρομή – είναι τόσο πολλές οι επιλογές που έχω. Κοιτάζω παντού – η ερημιά βοηθάει, για να μη νιώσω ότι γίνομαι αδιάκριτος. Κοιτάζω τα ονόματα των δρόμων, κοιτάζω τα δάπεδα –οι γάτες πανταχού παρούσες–, κοιτάζω τους κήπους, τους μπαξέδες, τα σπίτια και τα σπιτάκια. Συναντώ, πολύ σπάνια, κάποιον άνθρωπο – είναι νωρίς, κάνει κρύο.

Τα δρομάκια τής Άνω Πόλης είναι κάλεσμα σε ταξίδι – ταξίδι στον χρόνο, στον χώρο και στην ιστορία. Είναι ένα παλίμψηστο διαφορετικών περιόδων μιας πολυκύμαντης ιστορίας τής καθημερινότητας. Σ’ αυτές τις διαδρομές συνυπάρχουν η εξερεύνηση, βεβαίως, που συνοδεύεται συχνά από ανάμεικτα συναισθήματα, αλλά και από αγανάκτηση (σπανίως). Τα σπίτια, μικρά και μεγάλα, πολλές φορές ξεκοιλιασμένα από την εγκατάλειψη και την αδιαφορία μας, αποκαλύπτουν πολλά κατασκευαστικά μυστικά και ξεγυμνώνουν τη δική τους οικειότητα στα μάτια των περαστικών – βίαια πολλές φορές, χωρίς να το θέλουν σώνει και καλά. Τα ίχνη ενός ιδιωτικού χώρου, ο τοίχος με τα κεραμικά πλακάκια ενός μπάνιου ή τα παστέλ χρώματα μιας κρεβατοκάμαρας που έχουν χάσει τη σπιρτάδα τους προσφέρονται χωρίς ντροπή στον περαστικό. Η ζωή και ο θάνατος εγγράφονται παντού, ακόμη και στον απρεπή τρόπο χρήσης στα πλακόστρωτα θραυσμάτων από επιτύμβιες πλάκες γραμμένες στα Εβραϊκά. Δεν είναι εύκολο να ποδοπατήσεις κάποιες ιστορικές πραγματικότητες.

Μαθαίνω να γνωρίζω καλύτερα τις γειτονιές τής Άνω Πόλης, στην οποία κατοικώ και εργάζομαι και περπατώ καθημερινά, όπως σε ένα πολύτιμο και εύθραυστο δοχείο. Πολύτιμο, επειδή περιέχει αρχιτεκτονικούς θησαυρούς, επειδή περιέχει τη γαλήνη τής σιωπής, τα αρώματα της ελληνικής φύσης και έναν άλλο τρόπο κατοίκησης. Εύθραυστο, επειδή η ισορροπία του κινδυνεύει, τα μικρά μαγαζιά τής γειτονιάς εξαφανίστηκαν, τόσα πολύτιμα στοιχεία χρήζουν προστασίας – η κατοικία, η ανθρώπινη κλίμακα, τα όμορφα πλακόστρωτα που καταστρέφουν τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, οι μικρές πλατείες και τα γοητευτικά αδιέξοδα, τα δένδρα και ο πλάτανος της Άνω Πόλης που, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι 828 ετών. Φαντάζεστε σε πόσες γενιές ανθρώπων χάρισε τη δροσιά του αυτός ο πλάτανος;

Με την ίδια χαρά που έχω νοιώσει στην Αλφάμα τής Λισσαβόνας ή στη Ραβάλ τής Βαρκελώνης, με την ίδια χαρά κινούμαι στα δρομάκια τής Άνω Πόλης, με την ίδια χαρά εμφανίζονται μπροστά μου οι οπτικές φυγές προς την πόλη και τον Θερμαϊκό, πάντοτε με έντονα θεατρικά στοιχεία – καθημερινές εικόνες που πρέπει να προστατέψουμε. Στην Άνω Πόλη θα συναντήσεις καταστάσεις ολίγον τι απαρχαιωμένες, με έντονα συναισθήματα. Πίσω από τα τείχη, στα μικρά, ταπεινά σπίτια που έχουν αγκιστρωθεί σ’ αυτά, αιωρείται το άρωμα μιας σκοτεινής ατμόσφαιρας, το άρωμα της υγρασίας, της μπουγάδας, της κουζίνας, της ζωής, της εγκατάλειψης και, μερικές φορές, μιας ανθυγιεινής κατάστασης. Σε ένα ηλιόλουστο σημείο ένας γέρος ζεσταίνεται καθισμένος σε μια λευκή, πλαστική πολυθρόνα στη μέση ενός έρημου δρόμου – έχει κολλημένο στο αυτί του ένα μικρό ράδιο με μπαταρίες, από αυτά που έχουν μια τεράστια τηλεσκοπική κεραία, και ακούει λαϊκά. Ο περίπατός μου ολοκληρώνεται με τους ήχους τής Ζιγκουάλας, του Καζαντζίδη και της Μαρινέλλας.

Θέλω να κρατήσω αυτήν την εικόνα, αυτούς τους ήχους, να κλείσω τα μάτια μου και τα αυτιά μου και έτσι να φτάσω στο γραφείο.