Πόλη γραμμένη

Μοιάζει με αίνιγμα δύσκολο στη λύση του ποια είναι η πηγή τού παράφορου μίσους εναντίον τού δημόσιου χώρου. Σαφώς και έχουν δοθεί κατά καιρούς διάφορες ερμηνείες (πολιτικές, ψυχολογικές, νομικές, κοινωνιολογικές), τίποτα όμως δεν μπορεί να ερμηνεύσει αυτό που έχει συμβεί στη Θεσσαλονίκη, τη βαριά και συστηματική κακοποίησή της από αόρατα χέρια που δεν σταματούν οπουδήποτε, χωρίς ορατό στόχο, με θολή παρόρμηση. Νομίζω πως, πλέον, δεν έχει μείνει κάτι άγραφο: πάρκα, πλατείες, τοίχοι, παγκάκια, πόρτες, είσοδοι, κτίρια δημόσια και ιδιωτικά, κατασκευές, έργα τέχνης, μνημεία. Έχω πολλές φορές προσέξει ντόπιους, επισκέπτες, περιπατητές, βιαστικούς διαβάτες και πιο επίμονους να μένουν άναυδοι μπροστά σε κακοποιημένα μνημεία, αδυνατώντας να βρουν μιαν ερμηνεία. Μια κάποια εξήγηση.

Κατά καιρούς έχουν «τρέξει» διάφορα προγράμματα καθαρισμού – ακόμη και μια ομάδα πολιτών, που δεν μπορούσε πλέον να αντέξει, βγήκε να καθαρίσει τα αίσχη. Όμως, τίποτα δεν αλλάζει. Ο βανδαλισμός δεν αφορά μόνο το κέντρο, αλλά και τις συνοικίες – είναι κάτι που αφορά τους πάντες και τα πάντα, όπου κι αν κινούνται, όπου κι αν βρίσκονται. Θυμάμαι, για παράδειγμα, μια συμπαθητική κατασκευή-ανάπλαση, η οποία αναβάθμιζε έναν αδιάφορο και παρακμιακό χώρο: δεν άντεξε καθαρός ούτε μισή ημέρα, υποβαθμίζοντας τη ζωή, κάνοντας ακόμη πιο περίπλοκη τη σχέση μας με τον δημόσιο χώρο, κλείνοντάς μας στο καβούκι τής απελπισίας και της ματαιότητας, επειδή βλέπεις πως τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει.

Τελικά, στο γιατί το κάνουν ίσως η απάντηση να είναι απλή, πολύ απλή – την ακούει καθένας γύρω του και με άλλες αφορμές: «Επειδή μπορούν». Και επειδή ο βανδαλισμός των δημόσιων χώρων δημιούργησε πλέον μια νοοτροπία. Αυτό που βγαίνει δυσκολότερα από τα κεφάλια των ανθρώπων.