Η ανάδειξη των αναγκών ανάπλασης του δυτικού παράλιου μετώπου της Θεσσαλονίκης, ένα ισχυρό όραμα για το μέλλον της πόλης και το δημιουργικό πείσμα των ιθυνόντων της ALUMIL αποτέλεσαν τα κύρια συστατικά για την ολοκλήρωση ενός διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού ιδεών, που έστρεψε την προσοχή της παγκόσμιας κοινότητας αρχιτεκτόνων στη «νύμφη του Θερμαϊκού».
Η πρόκληση
Το 2020, η ALUMIL, στο πλαίσιο του θεσμού των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών Arxellence που έχει καθιερώσει, έκανε ένα μεγάλο κάλεσμα στον διεθνή αρχιτεκτονικό κόσμο, ζητώντας τις ιδέες του σχετικά με το μέλλον του δυτικού παράλιου μετώπου της Θεσσαλονίκης και τον επανασχεδιασμό του στα πρότυπα πόλεων του εξωτερικού. Πρόκειται για την ιστορική περιοχή του Μπέχτσιναρ, που φιλοξένησε στο παρελθόν σημαντικές εγκαταστάσεις βιομηχανίας αλλά και αναψυχής, η οποία όμως οδηγήθηκε με το πέρασμα του χρόνου σε μια γενικευμένη υποβάθμιση. Η ALUMIL, αναγνωρίζοντας ότι η θέση και η σχέση της περιοχής με την πόλη τής προσδίδουν σημαντική δυναμική ανάπτυξης, την επέλεξε ως θέμα του διαγωνισμού, επισημαίνοντας την ανάγκη αξιοποίησής της.
Στο πνεύμα του παγκόσμιου χαρακτήρα της διοργάνωσης συστάθηκε διεθνής κριτική επιτροπή, η οποία, πέραν της διασφάλισης της ομαλής και αδιάβλητης διαδικασίας αξιολόγησης, αποτέλεσε και το παγκόσμιο «βλέμμα» απέναντι στη μελλοντική αστική εξέλιξη της πόλης. Αξίζει, ακόμη, να σημειωθεί ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας του Arxellence 2, καθώς ουσιαστικά παρουσιάστηκε στους πολίτες ο τρόπος με τον οποίο οραματίζονται την εξέλιξη της Θεσσαλονίκης επαγγελματίες του αρχιτεκτονικού κλάδου απ’ όλο τον κόσμο.
Η περιοχή μελέτης
Το δυτικό παράλιο μέτωπο της Θεσσαλονίκης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η περιοχή μελέτης του Arxellence 2 ξεκινούσε από το εμπορικό κέντρο «ΛΙΜΑΝΙ» και συνέχιζε παράκτια προς τη δυτική είσοδο, ακολουθώντας την οδό 26ης Οκτωβρίου. Μέσα σε αυτήν την ενιαία έκταση περιλαμβάνεται πλήθος σημαντικών διατηρητέων οικοδομημάτων. Χαρακτηριστικά μπορούν να αναφερθούν το πρώην εργοστάσιο ζυθοποιίας ΦΙΞ, το δημοτικό κτίριο των πρώην Σφαγείων, το Μουσείο Ύδρευσης Θεσσαλονίκης αλλά και γνωστά διατηρητέα κτίρια, όπως η Βίλκα και ο Μύλος, που βρίσκονται στην απέναντι πλευρά της οδού.
Η ευρύτερη περιοχή εξυπηρετείται από σημαντικούς μεταφορικούς άξονες και κόμβους της περιοχής (ΠΑΘΕ, Περιφερειακή Οδός, Δυτική Είσοδος, αστικά και υπεραστικά λεωφορεία, υπεραστικός και προαστιακός σιδηρόδρομος, λιμάνι, τερματικός σταθμός του μετρό). Η κομβική αυτή θέση, σε συνδυασμό με τις λιμενικές εγκαταστάσεις, αλλά και η απόσταση μόλις 1.500 μ. από την πλατεία Δημοκρατίας στο κέντρο της πόλης, κατέδειξαν με τον πιο σαφή τρόπο τη διασύνδεση της περιοχής με ολόκληρη την πόλη, υπογραμμίζοντας τα τεράστια περιθώρια ανάπτυξης και επανεκκίνησής της με άξονα τις σύγχρονες αρχιτεκτονικές τάσεις.
Όραμα και αίσθημα ευθύνης
Η ALUMIL, ως μια πρωτοπόρος εταιρεία στον τομέα των αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου, έχει στον πυρήνα της φιλοσοφίας της τη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για τους πολίτες στις τοπικές κοινωνίες στις οποίες δραστηριοποιείται. Το μότο της ελληνικής πολυεθνικής είναι «επιδιώκουμε την τελειότητα κάθε μέρα» — και οι ιθύνοντές της γνωρίζουν ότι, για να έχει αντίκρισμα η επιχειρηματική επιτυχία, οφείλουν να συμβάλλουν στην αστική ανάπτυξη και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών στην εκάστοτε περιοχή δράσης του Ομίλου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Arxellence 2 πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Θεσσαλονίκης, του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης, καθώς και τουΤεχνικού Επιμελητηρίου Κεντρικής Μακεδονίας. Εκτός από τη στήριξη των τοπικών αρχών, η διοργάνωση είχε την έγκριση της Διεθνούς Ένωσης Αρχιτεκτόνων (UIA) και τη συνεχή παρακολούθηση από το Συμβούλιο Διεθνών Διαγωνισμών της UIA (ICC Council), για την τήρηση των προδιαγραφών της UNESCO.
Το Arxellence 2 σε αριθμούς
Οι συμμετοχές στο Arxellence 2 ξεπέρασαν κάθε προσδοκία: 1.464 εγγραφές από 90 χώρες και 173 αρχιτεκτονικές προτάσεις που κατατέθηκαν προς αξιολόγηση. Λόγω της πανδημίας του COVID-19, η αξιολόγηση των συμμετοχών έλαβε χώρα διαδικτυακά.
H διεθνής κριτική επιτροπή εξέτασε διεξοδικά όλες τις υποβληθείσες προτάσεις και κατέληξε σε 6 βραβεία, που συνοδεύτηκαν από χρηματικό έπαθλο για τη διάκρισή τους, καθώς και σε 4 ισότιμους επαίνους, κλείνοντας έτσι τη δεκάδα των μελετών που έκρινε ότι ανταποκρίθηκαν περισσότερο στα κριτήρια που τέθηκαν από την UIA στο ζητούμενο του διαγωνισμού.
Το διακύβευμα για το μέλλον
Το Arxellence 2, μια πρωτοβουλία της ALUMIL με στόχο την επανεκκίνηση της συζήτησης γύρω από τον αστικό επανασχεδιασμό μιας σημαντικής περιοχής της Θεσσαλονίκης, έθεσε τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός Επιχειρηματικού Κέντρου, με κτίρια εμπορικής και οικιστικής χρήσης, σε συμφωνία με τις προδιαγραφές αντίστοιχων εγχειρημάτων σε προηγμένες πόλεις του εξωτερικού.
Μάλιστα, ως επιστέγασμα του διαγωνισμού πραγματοποιήθηκε και επίσημη έκθεση των αρχιτεκτονικών προτάσεων, στην καρδιά της δυτικής εισόδου της πόλης, στα Παλαιά Σφαγεία, εγκαινιάζοντας έναν «διάλογο» με την ίδια την περιοχή και τους κατοίκους της πόλης.
Η ALUMIL, πιστή στο όραμά της για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων, έδωσε το έναυσμα της διερεύνησης των δυνατοτήτων σχετικά με το πολεοδομικό και επιχειρηματικό μέλλον της Θεσσαλονίκης. Το μεγαλύτερο όφελος που απέφερε στην πόλη το Arxellence 2 ήταν η δημιουργία μιας ευρύτατης πλατφόρμας αρχιτεκτονικών προτάσεων σχετικά με την αναβάθμιση του παρηκμασμένου δυτικού παράλιου μετώπου.
Μια τέτοια μοναδική πρωτοβουλία, στα χρονικά του εν Ελλάδι επιχειρείν, όχι μόνο συνέβαλε στην εξωστρέφεια της Θεσσαλονίκης, αλλά υπογράμμισε και την προοπτική ανάπτυξης μιας δυναμικής και σύγχρονης μητρόπολης, η οποία θα αποτελεί σημείο αναφοράς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
