Ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο φαίνεται ότι βρίσκεται προ των πυλών, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι υπάρχει περίπου 80% πιθανότητα να αναπτυχθεί μέσα σε αυτό το καλοκαίρι. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (ΠΜΟ), η πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου φτάνει το 80%, ενώ εκτιμάται ότι υπάρχει 90% πιθανότητα να συνεχιστεί τουλάχιστον ώς τον Νοέμβριο: «Η πιθανότητα αυτό το επεισόδιο να συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι τον Νοέμβριο είναι κοντά ή πάνω από 90%» σημειώνει χαρακτηριστικά η υπηρεσία του ΟΗΕ, προβλέποντας ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο «τουλάχιστον μέτριο, αν όχι ισχυρό».
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Τόσο το Ελ Νίνιο όσο και το αντίθετό του φαινόμενο, το Λα Νίνια, είναι φυσικές κλιματικές μεταβολές που προκαλούν σημαντικές αλλαγές στη θερμοκρασία των υδάτων του ισημερινού Ειρηνικού Ωκεανού. Και τα δύο επηρεάζουν την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία, με δυνατότητα πρόκλησης ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η γενική γραμματέας του ΠΜΟ, Σελέστ Σαούλο, προειδοποίησε ότι απαιτείται προετοιμασία για ένα δυνητικά ισχυρό επεισόδιο, το οποίο θα επιδεινώσει την ξηρασία και τις έντονες βροχοπτώσεις, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο καυσώνων σε ξηρά και θάλασσα.
Επηρεάζει ολόκληρο τον κόσμο
Το Ελ Νίνιο χαρακτηρίζεται από αύξηση της θερμοκρασίας στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του ισημερινού Ειρηνικού, εμφανίζεται κάθε 2-7 χρόνια και διαρκεί περίπου 9-12 μήνες. Το τελευταίο επεισόδιο (του 2023-2024) συνέβαλε στο να καταγραφούν οι υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν παρατηρηθεί ποτέ παγκοσμίως.
Γιατί «βλέπουν» ένα καλοκαίρι στα άκρα
Για την περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου, ο ΠΜΟ προβλέπει θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν σε όλο τον πλανήτη, με αυξημένο κίνδυνο θερμικού στρες, ξηρασίας και ακραίων φαινομένων, όπως πλημμύρες. Υπενθυμίζει επίσης ότι τα περιφερειακά κέντρα πρόβλεψης κάνουν λόγο για βροχοπτώσεις «μικρότερες του κανονικού» στη διάρκεια της εποχής των βροχών (από τον Ιούνιο ώς τον Σεπτέμβριο) στο Κέρας της Αφρικής, λιγότερους από τον μέσο όρο μουσώνες στη Νότια Ασία και πιο ζεστές θερμοκρασίες στην Κεντρική Αμερική στη διάρκεια του καλοκαιριού.
Πώς επιδρά σε τυφώνες και ατμοσφαιρική κυκλοφορία
Το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο τα θερμά νερά που συνδέονται με το Ελ Νίνιο ενδέχεται να ευνοήσουν τον σχηματισμό τυφώνων στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού, ενώ θα περιορίσουν τη δημιουργία τους στον Ατλαντικό. Παράλληλα, αναμένονται μειωμένες βροχοπτώσεις στο Κέρας της Αφρικής, πιο αδύναμοι μουσώνες στη Νότια Ασία και υψηλότερες θερμοκρασίες στην Κεντρική Αμερική.
Το θερμότερο νερό στον Ειρηνικό μπορεί να ενισχύσει τον σχηματισμό τυφώνων στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του ωκεανού και, ταυτόχρονα, να περιορίσει την ανάπτυξή τους στον Ατλαντικό.
Άμεση δράση ζητά ο Γκουτέρες
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάλεσε σε αναγνώριση της «επείγουσας κλιματικής ανάγκης»: «Πρέπει όλοι να αναγνωρίσουμε τον βαθμό της επείγουσας κλιματικής ανάγκης που αντιπροσωπεύει αυτή η κατάσταση», προειδοποίησε. «Οι συνθήκες Ελ Νίνιο θα ρίξουν ‘λάδι στη φωτιά’ ενός πλανήτη που θερμαίνεται. Οι επιπτώσεις θα είναι ακόμη πιο ισχυρές και αισθητές πιο μακριά. Θα περάσουν τα σύνορα με καταστροφική ταχύτητα», τόνισε, ζητώντας για ακόμη μία φορά «να τερματιστεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα».
Ο ΠΜΟ διευκρινίζει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα ή την ένταση του Ελ Νίνιο, ωστόσο υπογραμμίζει ότι τέτοια φυσικά φαινόμενα εκδηλώνονται πλέον μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανθρωπογενούς κλιματικής μεταβολής.
