Η Νάουσα, γνωστή για το πλούσιο ιστορικό της αποτύπωμα και τον οινικό πολιτισμό της, διεκδικεί δυναμικά μια νέα ταυτότητα: αυτήν του σύγχρονου, πολυεπίπεδου εκπαιδευτικού και ερευνητικού κόμβου.
Όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια συνθέτουν ένα φιλόδοξο, μα καλά δομημένο όραμα: να γίνει η Νάουσα, η ιστορική πόλη της Ημαθίας, σημείο αναφοράς για τη γνώση, την καινοτομία και τη σύνδεσή τους με τις ανάγκες της αγοράς και της κοινωνίας. Με αφετηρία την ιστορική ταυτότητα της πόλης και τον πολιτισμό του οίνου, ο δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας προχωρά συντονισμένα σε συνεργασίες με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και θεσμικούς φορείς, δημιουργώντας ένα νέο υπόδειγμα περιφερειακής ανάπτυξης με επίκεντρο τη γνώση.
Ακαδημία Οίνου: από την αγορά για την αγορά
Στην καρδιά αυτού του οράματος βρίσκεται η ίδρυση της πρώτης Ακαδημίας Οίνου στην Ελλάδα – μιας σχολής που φιλοδοξεί να συνδέσει απευθείας την εκπαιδευτική διαδικασία με τις πραγματικές ανάγκες του πιο εξωστρεφούς, ίσως, κλάδου της ελληνικής γεωργικής παραγωγής.
Δεν πρόκειται για ένα θεωρητικό, ακαδημαϊκό σχήμα, αλλά για ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα όπου το πρόγραμμα σπουδών θα διαμορφώνεται σε συνεργασία με τις ίδιες τις οινοποιητικές επιχειρήσεις. Ουσιαστικά, κάθε σπουδαστής θα καταρτίζεται βάσει των πραγματικών αναγκών για θέσεις εργασίας στον κλάδο, σε μια συνθήκη όπου η επαγγελματική αποκατάσταση δεν είναι υπόσχεση, αλλά προοπτική μετρημένη με στατιστική ακρίβεια, όπως λένε οι εμπνευστές του φιλόδοξου εγχειρήματος.
Δημόσια σχολή με τη στήριξη του δήμου Νάουσας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, η Ακαδημία Οίνου εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει τη λειτουργία της το φθινόπωρο του 2026. Το προσεχές διάστημα αναμένεται να εισαχθεί προς ψήφιση το σχετικό νομοσχέδιο που θα ρυθμίζει όλες τις λεπτομέρειες για την ίδρυση τέτοιου είδους ακαδημιών και στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι διεργασίες για να ανοίξει η Ακαδημία τις πύλες της και να υποδεχθεί τους πρώτους σπουδαστές.
Το όραμα, όμως, δεν σταματά στην αρχική εκπαίδευση. Η συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία εξειδικευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εστιασμένων στη μεταποίηση και τον πρωτογενή τομέα, με ιδιαίτερη έμφαση στον οίνο. Το Ξινόμαυρο της Νάουσας –ένα από τα πλέον εμβληματικά ελληνικά κρασιά, με διεθνή παρουσία και πορεία– δεν είναι πια μόνον η σημαία της οινοπαραγωγής στην περιοχή, αλλά και η αφετηρία για επιστημονική έρευνα, ανάπτυξη και εξωστρέφεια.
Δήμος και Διεθνές Πανεπιστήμιο υπέγραψαν προγραμματική σύμβαση για την εκπόνηση και την εκτέλεση έργου με τίτλο «Παροχή υπηρεσιών έρευνας για την ίδρυση και τη λειτουργία εκπαιδευτικών δομών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης στον δήμο Ηρωικής Πόλεως Νάουσας». Και, όπως δηλώνει ο πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου, Σταμάτης Αγγελόπουλος, πρόκειται για μια καθ’ όλα εμβληματική κίνηση: «Θέλουμε προγράμματα που να έχουν σχέση με την αγροτική παραγωγή, τη μεταποίηση, τον τουρισμό», τονίζει ο κ. Αγγελόπουλος, εξηγώντας ότι υπάρχουν σκέψεις αφενός μεν για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενός μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών σχετικού με τον πρωτογενή τομέα (κυρίως θέματα καινοτομίας, όπως η ψηφιακή γεωργία και η πιστοποίηση προϊόντος, αλλά και soft skills επικοινωνίας), αλλά και για ένα μεταπτυχιακό που θα έχει στόχευση στους δρόμους του κρασιού, με κατευθύνσεις που θα κυμαίνονται από την παραγωγή και την οινοποίηση μέχρι και το μάρκετινγκ οίνου.
«Θέλουμε, επίσης, να αναπτύξουμε κάποιες δράσεις για την υποστήριξη της καινοτομίας και της μεταλυκειακής εκπαίδευσης» προσθέτει ο κ. Αγγελόπουλος, επισημαίνοντας ότι «η μεταπτυχιακή εκπαίδευση μέσω του Κέντρου Διά Βίου Μάθησης είναι πιο ευέλικτη, επειδή μπορείς να κάνεις προγράμματα μεταπτυχιακού τύπου από 20 μέχρι 400 ώρες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, έχουμε μεγάλο εύρος ευελιξίας, ενώ ταυτόχρονα κοιτάμε και την τοπική οικονομία».
ΕΚΕΤΑ: η έρευνα ριζώνει στην ύπαιθρο
Στον ίδιο άξονα έρχεται να προστεθεί η ίδρυση παραρτήματος του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) στη Νάουσα. Το νέο ερευνητικό κέντρο θα εξειδικευτεί στους τομείς της Αγροτεχνολογίας, της Αγροδιατροφής και των Agrologistics, καλύπτοντας όλο το φάσμα από τον αγρό μέχρι το ράφι. Η δημιουργία πειραματικού αγρού και η αξιοποίηση δημοτικών υποδομών υπογραμμίζουν την πρόθεση να γίνει η πόλη ζωντανό εργαστήριο καινοτομίας.
«Αυτό που κάνουμε αυτήν τη στιγμή με τον δήμο είναι να πάρουμε ένα νεοκλασικό κτήριο –και μάλιστα από τα πρώτα της κλωστοϋφαντουργίας, ένα πολύ εμβληματικό κτήριο–, το οποίο ο δήμος αναβάθμισε ώστε να είναι ενεργειακά ουδέτερο, μαζί με 100 στρέμματα. Εκεί θα αναπτύξουμε ένα παράρτημα εστιασμένο στην Τεχνολογία Αγροτικής Ανάπτυξης, στα Agrologistics και σε οτιδήποτε άλλο σχετικό, με έμφαση στα τοπικά προϊόντα, όπως η οινοποιίακαι τα εσπεριδοειδή, και βέβαια πάντοτε με τριπλή στόχευση: καινοτομία, έρευνα, ανάπτυξη» εξηγεί ο πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ, Ευάγγελος Μπεκιάρης.
«Σε πρώτη φάση, έχουμε εργαστήρια (που θα αναπτυχθούν από το Ινστιτούτο Αγροτεχνολογίας και από τα υπόλοιπα ινστιτούτα), τα οποία έχουν να κάνουν με ερευνητικά θέματα, ώστε να μπορέσουμε να προσελκύσουμε εθνικές και ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Σχεδόν ταυτόχρονα, αλλά και σε δεύτερη φάση, θα προχωρήσουμε σε συνανάπτυξη ερευνητικών προϊόντων, αλλά και προϊόντων μέσα από συνεργασίες με τοπικούς φορείς – π.χ. οινοποιεία, κλωστοϋφαντουργεία κ.ά. Σε τρίτη φάση σκεφτόμαστε να δημιουργήσουμε και ένα εκπαιδευτικό κομμάτι (καθώς το κτήριο είναι πολύ μεγάλο), όπου θα προσφέρουμε εκπαίδευση και πιστοποίηση σε νέες τεχνολογίες στην αγροτική παραγωγή», καταλήγει ο κ. Μπεκιάρης.
Σχολή Αστυφυλάκων: η επιστροφή ενός θεσμού
Την ίδια ώρα, η επαναλειτουργία (το 2023, μετά από μία δεκαετία απουσίας) της Σχολής Αστυφυλάκων ενισχύει περαιτέρω το εκπαιδευτικό προφίλ της πόλης. Με σχεδόν 600-700 σπουδαστές (οι μισές γυναίκες), η σχολή συνδέει την αστυνομική εκπαίδευση με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα. Παράλληλα, η παρουσία των σπουδαστών τονώνει την τοπική οικονομία, με άμεσο αντίκτυπο στην αγορά στέγασης και εστίασης.
Οραμα για ένα εκπαιδευτικό campus
Στο φόντο όλων αυτών, ακόμη μία φιλόδοξη πρόταση έρχεται να συμπληρώσει το παζλ: η μετατροπή τέως βιομηχανικών εγκαταστάσεων σε εκπαιδευτικό campus – έναν χώρο όπου θα συγκλίνουν η εκπαίδευση, η έρευνα και ο πολιτισμός. Παράλληλα, προωθείται η παραχώρηση στον δήμο της τέως μαθητικής κατασκήνωσης της Αγίας Τριάδας, ώστε να αναπτυχθούν εκεί δράσεις με αναπτυξιακό και κοινωνικό χαρακτήρα.
Ταυτόχρονα, ο δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Επικοινωνίας(European Communication Institute – ECI) προχωρούν σε μια σημαντική συνεργασία με την υπογραφή μνημονίου που στοχεύει στην υλοποίηση εκπαιδευτικών και δημοσιογραφικών δράσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας για την περιοχή.
Συγκεκριμένα, το μνημόνιο προβλέπει τη δημιουργία μεταπτυχιακού προγράμματος για βαλκάνιους επικοινωνητές, καθώς και τη διοργάνωση πανελλαδικού συνεδρίου, με την υποστήριξη της Ένωσης Συντακτών Μακεδονίας-Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ). Οι πρωτοβουλίες αυτές αναμένεται να ενισχύσουν την εξωστρέφεια και την εκπαιδευτική δραστηριότητα του δήμου Νάουσας, αναδεικνύοντας τον ρόλο του ως περιφερειακού κόμβου γνώσης και διαλόγου.
Από την ιστορική μνήμη στην εκπαιδευτική αναγέννηση
Μέσα από αυτές τις πρωτοβουλίες, η πόλη επανασυστήνεται ως τόπος ζωντανής ιστορικής μνήμης, αλλά και ως παράδειγμα περιφερειακής ανάπτυξης με βάση τη γνώση, τη δημιουργικότητα και τον στρατηγικό σχεδιασμό. Όπως το παρελθόν της Νάουσας σφυρηλατήθηκε από ηρωισμό και ανθεκτικότητα, έτσι και το μέλλον της χτίζεται πάνω σε θεμέλια γνώσης, καινοτομίας και δημιουργίας.
