Ο ΟΛΘ περνά σε μια νέα εποχή ανάπτυξης, με την επέκταση του Προβλήτα 6 να ενισχύει τον ρόλο της πόλης ως εμπορικού και επενδυτικού κόμβου για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Για τη νέα αναπτυξιακή δυναμική του Οργανισμού μιλά στο Citymag ο Αναστάσης Ασκητάς, PR & CSR Director του ΟΛΘ.
Αναλαμβάνετε την επικοινωνία ενός οργανισμού ταυτισμένου με την ιστορία της Θεσσαλονίκης. Ποιο θεωρείτε ότι είναι σήμερα το μεγαλύτερο επικοινωνιακό του στοίχημα;
Αναμφίβολα, η σύνδεση με την πόλη και την ευρύτερη περιοχή. Το λιμάνι αποτελεί εδώ και αιώνες έναν από τους βασικούς διαμορφωτές της Θεσσαλονίκης και της ταυτότητάς της. Είναι το «μάτι» της προς τον έξω κόσμο, μια περιστρεφόμενη πόρτα από την οποία μπαίνουν και βγαίνουν αγαθά, άνθρωποι και ιδέες. Όσο πιο ενεργό και ισχυρό είναι το λιμάνι τόσο περισσότερες και οι δυνατότητες για την πόλη.
Συνεπώς, το μεγαλύτερο επικοινωνιακό στοίχημα είναι να κάνουμε ξανά ορατή αυτήν την ιστορικά συνεχή και γεωγραφικά αυτονόητη σύνδεση πόλης και λιμανιού. Όχι απλώς να λέμε ότι το λιμάνι είναι σημαντικό, αλλά να εξηγούμε τι σημαίνει αυτή η σημασία στην πράξη.
Οι περισσότεροι γνωρίζουν ότι το λιμάνι είναι σημαντικό, όχι όμως πάντοτε πώς επηρεάζει την καθημερινότητα και την οικονομία της πόλης. Μπορείτε να μας δώσετε δύο-τρία παραδείγματα, για να καταλάβουμε πώς συνδέεται το λιμάνι με τη Θεσσαλονίκη;
Κατά το πρώτο μου διάστημα εδώ, ανακάλυψα ότι το λιμάνι διατηρεί ένα εντυπωσιακό ιστορικό αρχείο, το οποίο δεν αφηγείται μόνο τη δική του ιστορία, αλλά πολλές φορές και την ιστορία της ίδιας της Θεσσαλονίκης. Κατά τη διαδικασία γνωριμίας μου με αυτό το αρχείο, ήρθα σε επαφή με μια φωτογραφία από την εκφόρτωση των πρώτων λεωφορείων που έφτασαν μέσω του λιμανιού για τις αστικές συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης, το 1957. Και έχει ενδιαφέρον ότι μέσα στο φετινό καλοκαίρι, 69 χρόνια αργότερα, οι άνθρωποι του λιμανιού διαχειρίστηκαν με επιτυχία ακόμη μία εκφόρτωση λεωφορείων —ηλεκτρικών αυτήν τη φορά— για τις ανάγκες των δημόσιων συγκοινωνιών της πόλης. Η τεχνολογία αλλάζει, οι ανάγκες εξελίσσονται, αλλά το λιμάνι εξακολουθεί να εξυπηρετεί τη Θεσσαλονίκη, πολλές φορές αθόρυβα, αλλά ουσιαστικά.
Και αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα. Σχεδόν κάθε άνθρωπος που ζει εδώ χρησιμοποιεί στην καθημερινότητα ή στην εργασία του αγαθά που έχουν περάσει από το λιμάνι. Ακόμη και η οικονομική γεωγραφία της πόλης έχει διαμορφωθεί γύρω από αυτό. Η χωροθέτηση της βιομηχανίας, της μεταποίησης και των logistics στη δυτική πλευρά της Θεσσαλονίκης, περιμετρικά του λιμανιού, δεν είναι τυχαία.
Πολλές φορές, όταν κάτι είναι τόσο αυτονόητο, γίνεται δύσκολο να το εξηγήσεις. Η Θεσσαλονίκη δεν συνδέεται απλώς με το λιμάνι. Η Θεσσαλονίκη είναι λιμάνι. Η πόλη γεννήθηκε και μεγάλωσε ακριβώς επειδή αυτό το γεωγραφικό σημείο διέθετε τα χαρακτηριστικά για να αποτελέσει την εμπορική πύλη μιας πολύ ευρύτερης περιοχής.
Από το 2018 έχουν αυξηθεί σημαντικά η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων, τα έσοδα και η επιβατική κίνηση. Ποια ιστορία λένε αυτοί οι αριθμοί για τη νέα εποχή του λιμανιού;
Πίσω από τους ανθηρούς αριθμούς, βρίσκονται άνθρωποι που με όραμα, στρατηγική και προσήλωση «ξεκλειδώνουν» καθημερινά τις δυνατότητες που παρέχει στην περιοχή η γεωγραφία. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης διέθετε πάντα ένα ισχυρό γεωγραφικό και αναπτυξιακό υπόβαθρο. Από το 2018 έχει εισέλθει σε μια νέα φάση, με σημαντικές επενδύσεις και παρεμβάσεις που ενισχύουν περαιτέρω τη δυναμική του. Το ανθρώπινο δυναμικό αυξήθηκε και ανανεώθηκε, ο μηχανολογικός εξοπλισμός ενισχύθηκε και εκσυγχρονίστηκε, νέα ψηφιακά εργαλεία εντάχθηκαν στην καθημερινή λειτουργία και, κυρίως, υπάρχει σαφές όραμα και στρατηγική για το λιμάνι της επόμενης εποχής, με την επέκταση του Προβλήτα 6 να αποτελεί το επόμενο μεγάλο βήμα. Οι αριθμοί, επομένως, περιγράφουν την επαναφορά της Θεσσαλονίκης στον φυσικό της ρόλο ως εμπορικού κόμβου της ευρύτερης περιοχής.
Η επέκταση του Προβλήτα 6 αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση του ΟΛΘ. Πώς θα αλλάξει τη θέση της Θεσσαλονίκης στον χάρτη των μεταφορών και του διεθνούς εμπορίου;
Ο διπλασιασμός του μήκους του Προβλήτα 6 θα επιτρέψει την ταυτόχρονη εξυπηρέτηση περισσότερων πλοίων και, σε συνδυασμό με την εκβάθυνση, θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την προσέγγιση μεγαλύτερων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, δυνατότητα που σήμερα δεν υπάρχει. Η συνολική δυναμικότητα του λιμανιού θα υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας περίπου το 1,5 εκατομμύριο TEUs.
Ας το δούμε, όμως, πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά. Φανταστείτε ένα μεγάλο εμπορικό πλοίο που μεταφέρει αγαθά από την Ασία προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Καθώς τα εμπορεύματά του αναζητούν την αποτελεσματικότερη διαδρομή προς τους τελικούς παραλήπτες τους στη βαλκανική και κεντροευρωπαϊκή ενδοχώρα, η Θεσσαλονίκη θα μπορεί πλέον να αποτελεί μια πολύ πιο ανταγωνιστική επιλογή. Αυτό ακριβώς το γεωγραφικό πλεονέκτημα αξιοποιεί η επέκταση του Προβλήτα 6. Δεν αλλάζει τη θέση της Θεσσαλονίκης στον χάρτη του διεθνούς εμπορίου. Την τοποθετεί σε αυτόν. Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η πραγματική διάσταση του έργου. Δεν αφορά μόνο στη ναυτιλιακή αγορά. Αφορά στην επενδυτική ανταγωνιστικότητα, την εξωστρέφεια και τη συνολική οικονομική δυναμική της περιοχής. Ένα μεγαλύτερο και πιο ανταγωνιστικό λιμάνι σημαίνει περισσότερες δυνατότητες για επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις και περισσότερες ευκαιρίες για την πόλη και τη Βόρεια Ελλάδα.
Σε μια εποχή κατά την οποία οι εμπορικοί διάδρομοι και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού αναδιατάσσονται, η Θεσσαλονίκη, με ένα αναβαθμισμένο λιμάνι, μπορεί να αποτελέσει επιλογή για επιχειρήσεις κάθε κλάδου που επιθυμούν να τοποθετηθούν στην ευρύτερη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Το 92% των αγορών του ΟΛΘ γίνεται από Έλληνες προμηθευτές και το 71% από επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας. Πώς μπορεί το λιμάνι να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το τοπικό επιχειρηματικό οικοσύστημα;
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την άμεση συμβολή του λιμανιού στο παραγωγικό και επιχειρηματικό πλέγμα της Βόρειας Ελλάδας. Η πραγματική επίδραση, όμως, είναι ακόμη μεγαλύτερη. Το λιμάνι αποτελεί εργαλείο ανάπτυξης για κάθε επιχείρηση της περιοχής που εισάγει, εξάγει, παράγει ή συμμετέχει με οποιονδήποτε τρόπο στην εφοδιαστική αλυσίδα. Η αύξηση της δυναμικότητάς του μέσω της επέκτασης του Προβλήτα 6 δημιουργεί καλύτερη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, νέες επιχειρηματικές δυνατότητες και περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης. Αντίστοιχα, η αναβάθμιση του μηχανολογικού εξοπλισμού και των λειτουργιών βελτιώνει την ταχύτητα εξυπηρέτησης και την ποιότητα των υπηρεσιών, δημιουργώντας καλύτερες συνθήκες για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές των επιχειρήσεων.
Στην οικονομική θεωρία θα το αποκαλούσαμε «θετική εξωτερικότητα», η αξία μιας επένδυσης στο λιμάνι δεν περιορίζεται εντός των ορίων του. Διαχέεται στις επιχειρήσεις, στην απασχόληση και, τελικά, στην οικονομία ολόκληρης της περιοχής. Γι’ αυτό και κάθε ουσιαστική αναβάθμιση του λιμανιού αποτελεί, στην πραγματικότητα, μοχλό για την οικονομία της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας.
Τα λιμάνια καλούνται να αναπτυχθούν περιορίζοντας ταυτόχρονα το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Ποιες είναι οι σημαντικότερες κινήσεις του ΟΛΘ προς αυτήν την κατεύθυνση και πόσο «πράσινο» μπορεί να γίνει στην πράξη ένα μεγάλο εμπορικό λιμάνι;
Ένα μεγάλο εμπορικό λιμάνι δεν μπορεί να μηδενίσει από τη μία ημέρα στην άλλη το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα. Μπορεί όμως να το μειώνει συστηματικά.
Στον ΟΛΘ γίνονται ήδη σημαντικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση. Το 2024 και το 2025 το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε στο λιμάνι προήλθε από 100% ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ έχει επιτευχθεί σημαντική μείωση στην κατανάλωση πόσιμου νερού. Παράλληλα, τα οκτώ νέα, υβριδικά οχήματα στοιβασίας και μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που τέθηκαν πρόσφατα σε λειτουργία προσφέρουν υψηλότερη ενεργειακή απόδοση, με μειωμένη κατανάλωση καυσίμου κατά 18% και χαμηλότερες εκπομπές ρύπων. Το ζητούμενο είναι να μπορούμε, με μετρήσιμα αποτελέσματα, να κάνουμε βήματα ως προς τον τρόπο λειτουργίας μας και να κατευθυνόμαστε προς ένα λιμάνι περισσότερο αποδοτικό και ταυτόχρονα περισσότερο βιώσιμο.
Ποια πρέπει να είναι σήμερα η σχέση του λιμανιού με τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης; Υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερη εξωστρέφεια, πρόσβαση και ουσιαστικότερο διάλογο με την πόλη;
Ασφαλώς. Δεν χρειάζεται απλώς οι Θεσσαλονικείς να γνωρίζουν ότι το λιμάνι είναι σημαντικό, αλλά να βλέπουν γιατί είναι σημαντικό. Να γνωρίσουν τους ανθρώπους του, την ιστορία του, τις λειτουργίες του, τον τρόπο και τον ρυθμό με τον οποίο αναβαθμίζεται. Η επέκταση του Προβλήτα 6 πιστεύω ότι θα κάνει αυτήν τη σχέση ακόμη πιο ευδιάκριτη, επειδή η επίδρασή της θα ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια του λιμανιού. Θα αφορά στην παραγωγή, την απασχόληση και τις ευκαιρίες που δημιουργούνται στην ευρύτερη περιοχή.
Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της στον περιφερειακό οικονομικό χάρτη. Το λιμάνι είναι ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία που διαθέτει για να το πετύχει.
Γι’ αυτό θέλουμε ένα λιμάνι περισσότερο εξωστρεφές, περισσότερο κατανοητό και περισσότερο παρόν στη ζωή της πόλης. Ένα λιμάνι που οι Θεσσαλονικείς αντιλαμβάνονται ως μέρος της συλλογικής τους ταυτότητας, αλλά και ως αιχμή της σύγχρονης εκδοχής της πόλης. Έναν πνεύμονα αυτοπεποίθησης, που συμπαρασύρει ευρύτερες αλλαγές και «γεννάει» ευκαιρίες και ποιότητα ζωής για όλους.
