Αρχική PEOPLE Συνεντεύξεις Οι Θεσσαλονικείς: Θοδωρής Σαχπενδέρης

Οι Θεσσαλονικείς: Θοδωρής Σαχπενδέρης

Ιδιοκτήτης τού ιστορικού delicatessen «Τερψιλαρύγγιο». Φωτογραφήθηκε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, στο κατάστημά του.

- Advertisment -
Φωτογραφία: ΣΑΚΗΣ ΓΙΟΥΜΠΑΣΗΣ.

ΟΤΑΝ ΠΗΓΑΙΝΕ Ο ΓΙΟΣ ΜΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΚΑΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΚΟΥΣΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ «ΣΑΧΠΕΝΔΕΡΗΣ», ΤΟΥ ΕΙΠΕ: «ΠΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΣΟΥ ΝΑ ΕΡΘΕΙ ΝΑ ΜΕ ΒΡΕΙ». ΔΕΝ ΗΞΕΡΑ ΤΙ ΗΘΕΛΕ. ΟΤΑΝ ΤΟΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΑ, ΜΟΥ ΕΙΠΕ ΜΙΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΟΤΙ ΚΑΘΟΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΟ ΦΑΛΗΡΟ, ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΧΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ, ΟΤΑΝ ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΗ ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ, Η ΜΟΝΗ ΤΟΥΣ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΗΤΑΝ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΟΥΝ ΑΠΟ ΕΝΑ ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ ΜΕ ΛΟΥΚΑΝΙΚΟ, ΝΑ ΦΑΝΕ ΚΑΙ ΝΑ ΕΥΦΡΑΝΘΟΥΝ. ΚΑΙ ΠΟΣΕΣ ΑΚΟΜΗ ΤΕΤΟΙΕΣ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ.

Το αλλαντοζυθοπωλείο «Τερψιλαρρύγιο» αποτελεί για περισσότερα από 55 χρόνια τη ζωντανή ιστορία τής γεύσης στη Θεσσαλονίκη. Ποια είναι η αρχή αυτής της ιστορίας;

Ο πατέρας μου, ο Ανέστης, ήρθε από την Κωνσταντινούπολη. Ήταν μερακλής άνθρωπος που αγαπούσε τους μεζέδες και τα γλέντια, όπως και οι συν αυτώ. Έφερνε λοιπόν στο σπίτι ιδιαίτερες γεύσεις –παστουρμάδες, σουτζούκια, ροκφόρ– και πάντοτε αναζητούσε τα καλύτερα και τα πιο ποιοτικά προϊόντα.

Κάποια στιγμή, όταν από μια πυρκαγιά καταστράφηκε η δουλειά του (ήταν υφαντουργός), μπήκε σε σκέψεις τι να κάνει. Ήθελε να κάνει κάτι ιδιαίτερο, που να του αρέσει και να έχει δίπλα του όλους αυτούς τους ανθρώπους. Το 1964 άνοιξε το αλλαντοζυθοπωλείο του και, χάρη στις επαφές του, κατάφερε να φέρνει αλλαντικά από τη Σερβία, την Ουγγαρία, την Ιταλία και την Ισπανία. Έφερνε ροκφόρ από τη Δανία, όταν σχεδόν ουδείς γνώριζε το ροκφόρ. Και όλα αυτά σε μιαν εποχή που δεν υπήρχαν σούπερ μάρκετ και τα μπακάλικα είχαν μόνο τα απαραίτητα. Το μαγαζί ήταν ένα πραγματικό στολίδι. Πολύ σύντομα άρχισε να έρχεται ο κόσμος. Πολύς κόσμος… Ο ένας έφερνε τον άλλον.

Πού οφειλόταν αυτή η τόσο μεγάλη επιτυχία;

Στο γεγονός ότι, αν εξαιρέσουμε κάποιους εμπόρους που υπήρχαν στην Αγορά Μοδιάνο, έλειπε από τη Θεσσαλονίκη το ιδιαίτερο, το ποιοτικό, το διαφορετικό προϊόν. Ειδικά στην περιοχή τής Μπότσαρη εκείνη την εποχή ζούσε το «ανφάν γκατέ» τής πόλης – γιατροί, δικηγόροι, στρατηγοί κοκ., που αναζητούσαν πάντοτε κάτι εκλεκτό.

Πώς προέκυψε η άκρως ευρηματική ονομασία «Τερψιλαρύγγιο»;

Η αρχική ονομασία τού μαγαζιού ήταν «Κίρκη», ενώ σύμβολό μας ήταν ένα γουρουνάκι – εμπνευσμένη, φυσικά, από την «Οδύσσεια». Με αυτό το όνομα έμεινε για περίπου 25 χρόνια. Με το πέρασμα των ετών αποφασίσαμε να κάνουμε μια μεγάλη ανακαίνιση και να αλλάξουμε και την ονομασία. Αναζητούσαμε όμως ένα όνομα που να μας εκφράζει και να μας χαρακτηρίζει. Η αδελφή μου ήταν καλλιτέχνις, ζωγράφος, ποιήτρια και ντεκορατρίς. Έγραψε θεατρικά, μέχρι και τραγούδι της συμμετείχε στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης. Έπεσαν πολλές ονομασίες στο τραπέζι. Και μία από αυτές ήταν το «Τερψιλαρρύγιο». Της λέω: «Αυτό είναι!». Αυτό μας χαρακτηρίζει: η τέρψη τού λάρυγγα. Η λέξη είναι αρχαία και απαντά αρκετά. Συγκινήθηκα πολύ, όταν τη διάβασα κάποτε και σε κείμενο του Τσιφόρου.

Παρά τα ιδιαίτερα προϊόντα τού καταστήματος, η σπεσιαλιτέ παραμένει εδώ και 55 χρόνια το «ταπεινό» βραστό λουκάνικο. Πώς προέκυψε η δημιουργία του;

Η συνταγή είναι του πατέρα μου κι αυτήν ακολουθούμε πιστά μέχρι και σήμερα. Ως αλλαντοζυθοπωλείο είχαμε μπίρες και μεζέδες. Σκέφτηκε κάποια στιγμή να βγάλει και βραστό λουκάνικο σε σάντουιτς. Τότε δεν υπήρχαν σαντουιτσάδικα και γύρος. Ήταν μερακλής και έλεγε να βάλουμε και κρεμμυδάκι, μπούκοβο και μουστάρδα, που την έφτιαχνε η μάνα μου, η οποία βοηθούσε. Αγαπήθηκε κυριολεκτικά από την πρώτη ημέρα. Δεν προλαβαίναμε να βγάζουμε σάντουιτς. Μόλις έτρωγαν το ένα, ζητούσαν άλλο. Δεν ξέραμε τι να κάνουμε. Τότε είχε και τόσους κινηματογράφους η περιοχή – το «Εράζ», το «Κολοσσαίο», το «Ρεξ», την «Αθηνά»… Μας έλεγαν «Βάλε 10 σάντουιτς, 15 σάντουιτς…». Ήμασταν τέσσερα άτομα και δεν προλαβαίναμε. Έκοψα τόνους ντομάτας και κρεμμυδιών – όλα έπρεπε να είναι έτοιμα. Έγινε γνωστό σε όλη τη Θεσσαλονίκη και ερχόταν κόσμος από παντού. Είχαμε τεράστιες ουρές. Το βράδυ θέλαμε να κλείσουμε και δεν μπορούσαμε.

Όταν πήγαινε ο γιος μου φροντιστήριο και ο καθηγητής άκουσε το όνομα «Σαχπενδέρης», του είπε: «Πες στον πατέρα σου να έρθει να με βρει». Δεν ήξερα τι ήθελε. Όταν τον συνάντησα, μου είπε μιαν ιστορία: ότι καθόταν κάποτε στο Φάληρο, δεν είχε χρήματα και, όταν γνώρισε τη μετέπειτα γυναίκα του, η μόνη τους διασκέδαση ήταν να έρθουν να πάρουν από ένα σάντουιτς με λουκάνικο, να φάνε και να ευφρανθούν. Και πόσες ακόμη τέτοιες συγκινητικές ιστορίες…

Δώσατε πολλά λουκάνικα…

Αν τα βάλεις το ένα πίσω απ’ τ’ άλλο, σίγουρα θα φτάνουν μέχρι την Αμερική. Είναι αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα…

Και φαντάζομαι ότι όλα αυτά τα χρόνια πέρασε από το μαγαζί σας άπειρος κόσμος, επώνυμοι και ανώνυμοι. Εγώ έχω πετύχει και τον Χατζηπαναγή…

Μόνον ο Χατζηπαναγής; Ο Αλεξιάδης, ο Κούδας και πόσοι άλλοι από τον αθλητισμό. Από τον κινηματογράφο θυμάμαι τη Χρονοπούλου, τον Ξανθόπουλο, τον Σπύρο Φωκά, που έκανε καριέρα και στο εξωτερικό. Μα πιο πολύ θυμάμαι τον Ντίνο Ηλιόπουλο, που ήταν εξαιρετική ποιότητα ανθρώπου και ηθοποιού. Και πόσοι άλλοι πολιτικοί, βουλευτές… Μέχρι και πρωθυπουργός μάς τίμησε.

Σε όλα αυτά τα χρόνια που ζήσατε εδώ, εκτός από το αμιγώς επαγγελματικό-βιοποριστικό κομμάτι, τι είναι αυτό που έχετε να θυμάστε;

Τη συναναστροφή μου με τους ανθρώπους. Το ότι γνώρισα τόσο πολλούς διαφορετικούς χαρακτήρες. Τους βλέπεις και σκέφτεσαι «Τι είναι αυτός;», «Γιατί το λέει αυτό;». Γίνεσαι πιο κοινωνικός και, παράλληλα, μαθαίνεις κι εσύ. Γηράσκω αεί διδασκόμενος. Όταν κάτι μού λείπει, ψάχνω από καθέναν πώς θα το συμπληρώσω. Κάποιοι με διορθώνουν. Κι όταν το ζυγίσεις και δεις ότι ο άλλος έχει δίκιο, αισθάνεσαι κι εσύ πιο πλήρης.

Αλλά και πάνω στη δουλειά: το αβγοτάραχο αποτελεί πολύ σημαντική πηγή ενέργειας, με ωφέλειες για τον οργανισμό. Κάποτε ήρθε κάποιος και μου είπε ότι πρέπει να κόβεται πάρα πολύ ψιλό. Κι αυτό το κομμάτι, για να μπορέσει να βγάλει τα αρώματά του και τη γεύση, πρέπει να το αφήσεις στη γλώσσα, να λιώσει και να πλημμυρίσει γεύση ο ουρανίσκος. Να, η γεύση τού λάρυγγα, που λέγαμε… Εγώ δεν το ήξερα. Κάποτε ήμουν «κόψε – φάε». Το έμαθα και το μεταδίδω.

Τι χρειάζεται κάποιος, για να κάνει τη δουλειά σας; Ποιο είναι το μυστικό τής επιτυχίας;

Βλέπω σήμερα τους νέους. Θέλουν να ανοίξουν ένα μαγαζί σαν το «Τερψιλαρύγγιο», επειδή πουλάει το «Τερψιλαρύγγιο», ή ένα μαγαζί με παπούτσια, επειδή παραδίπλα πουλάει ένα άλλο μαγαζί με παπούτσια. Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Πρέπει να αφουγκράζεσαι τις εποχές. Κάθε δεκαετία φέρνει κάτι διαφορετικό. Πρέπει να έχεις μιαν επαφή με το αντικείμενο, να το αγαπάς, να μελετάς διαρκώς. Δεν μπορεί να αντέξει κάποιος, αν δεν αγαπάει αυτό που κάνει, αν δεν σέβεται τον πελάτη και, πάνω απ’ όλα, τον εαυτό του. Ανοίγουν ένα μαγαζί και θέλουν να βγάλουν τα χρήματα σε έναν χρόνο. Δεν γίνονται έτσι τα πράγματα… Θέλει, υπομονή, μεράκι και να είσαι πιστός στο μαγαζί. Και το μαγαζί θα στο ανταποδώσει.

Το κατάστημα περνάει στην τρίτη γενιά. Ποια είναι η συμβουλή που δίνετε στα παιδιά σας;

Όπως μπήκα εγώ στο μαγαζί από νεαρή ηλικία, έτσι έφερνα κι εγώ τα δικά μου παιδιά από μικρά, για να βλέπουν και να βοηθούν. Στην αρχή ήθελαν να παίζουν, μα στην πορεία άρχισαν να ενδιαφέρονται. Με την παρουσία τού κόσμου κοινωνικοποιήθηκαν. Σήμερα όχι μόνο τους αρέσει η δουλειά τους, αλλά βλέπω ότι έχουν και νέες ιδέες. Τους μετέφερα τη συμβουλή που έδωσε και σ’ εμένα ο πατέρας μου: «Όταν θα βγάλει κάποιος πελάτης στο τραπέζι του τα προϊόντα, να ξέρεις ότι στο τραπέζι του συμμετέχεις κι εσύ. Θα ήθελες να αγοράσει κάτι κακό και να δυσαρεστηθεί; Θα δίνεις μόνο το καλύτερο προϊόν». Κι αυτήν τη συμβουλή τους την πέρασα.

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας χρησιμοποιούμε τεχνολογίες, όπως cookies, και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως διευθύνσεις IP και αναγνωριστικά cookies, για να προσαρμόζουμε τις διαφημίσεις και το περιεχόμενο με βάση τα ενδιαφέροντά σας. Κάντε κλικ παρακάτω για να συμφωνήσετε με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας και την επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων για αυτούς τους σκοπούς.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε την Πολιτική απορρήτου.

Ρυθμίσεις Cookies

Παρακάτω μπορείτε να επιλέξετε ποια cookies θα επιτρέψετε σε αυτή την ιστοσελίδα. Πατήστε στην αποθήκευση ρυθμίσεων για να εφαρμόσετε την επιλογή σας.

ΛειτουργικάΗ ιστοσελίδα για να δουλέψει χρησιμοποιεί κάποια απαραίτητα λειτουργικά cookies.

ΣτατιστικάΗ ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί cookies για στατιστικούς σκοπούς, ώστε να μπορούμε να βελτιώσουμε το περιεχόμενο που σας προσφέρουμε.

Κοινωνικά ΔίκτυαΗ ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί cookies από τα κοινωνικά δίκτυα, ώστε να μπορούμε να σας δείξουμε περιεχόμενο από πλατφόρμες όπως το YouTube και το FaceBook. Αυτά τα cookies μπορεί να καταγράφουν τα προσωπικά σας δεδομένα.

ΔιαφημίσειςΗ ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί cookies για διαφημιστικούς σκοπούς, ώστε να μπορούμε να σας προσφέρουμε περιεχόμενο που σας ενδιαφέρει. Αυτά τα cookies μπορεί να καταγράφουν τα προσωπικά σας δεδομένα.

ΆλλαΗ ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί και ορισμένα cookies από υπηρεσίες που δεν εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες