Εκατσε σε ένα παγκάκι στο πάρκο Καρατάσου, δίπλα στον πεζόδρομο της Μελενίκου. Τρεις και μισή το μεσημέρι, Παρασκευή 20 Ιουνίου 2025. Πέρα-δώθε, οχήματα και άνθρωποι.
Φωτογραφίες, βίντεο: Σάκης Γιούμπασης.
Είχαμε δώσει ραντεβού στο παγκάκι στην Παλιά Φιλοσοφική, εκεί που στέκει αγέρωχη η φράση «Μούσαις χάρισι θύε». Ήταν κατειλημμένο, φυσούσε και πολύ, αλλάξαμε πορεία. Άλλωστε, τα απρόβλεπτα καθορίζουν τη ζωή. Σαν εκείνο το μαρτυρικό καλοκαίρι του 1974 με την εισβολή στην Κύπρο, που τον οδήγησε στην απόφαση να γράψει το βιβλίο «Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού». Άραγε, πού πηγαίνουν τα καλοκαίρια όταν χάνονται;
Καταλήξαμε σε ένα παγκάκι γεμάτο γκράφιτι στο πάρκο Καρατάσου. Πίσω μας, τα αμάξια μπλέκονταν με τις μηχανές και τους περαστικούς, όπως ακριβώς μπλέκονταν στη ζωή του οι ρόλοι του πατέρα, του δασκάλου και του συγγραφέα. Οι μύγες ενοχλούσαν τα μέτωπά μας. Ατάραχος και χαμογελαστός, με ένα τσαντάκι μαζί του, προσπαθούσε να καταλάβει πού πάει η κουβέντα.
Για τα βιβλία δεν μιλήσαμε πολύ. Σταθήκαμε στα όρια. Των σχέσεων, του χρόνου, της ατομικής μας ταυτότητας. «Όταν είσαι παιδί, τα καλοκαίρια είναι πάντοτε πολύ μεγαλύτερα, επειδή ο χρόνος δεν έχει απειλητικές διατάσεις, όπως όταν είσαι ενήλικας» θα μου πει. Έβγαλε με προσοχή από το συρτάρι των αναμνήσεων τον σεισμό του 1978, όταν η Θεσσαλονίκη ήταν γεμάτη σκηνές, στιγμές από τις μαθητικές αίθουσες –έχει συνταξιοδοτηθεί– και σκηνικά που έζησε με τα παιδιά του. Κουβαλάει ακόμη το άγχος του δασκάλου που κοιτούσε προσεκτικά πίσω από τις κουρτίνες μη χτυπήσει κάποιος μαθητής και πιστεύει ότι, πλέον, οι σημερινοί δάσκαλοι, λόγων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι παράλογα εκτεθειμένοι. Του λείπει το σχολείο.
«Γονιός και δάσκαλος είναι συνώνυμα του λάθους» διευκρινίζει, πιστεύοντας ότι «τα παιδιά έχουν το απίστευτο ταλέντο να μπαίνουν μέσα στις έννοιες και να αγγίζουν πρωταρχικά ερωτήματα». Άνθρωπος των λέξεων, τον ρωτάω αν έχει κάποια αγαπημένη: «Η λέξη ‘νόστος’ από τον ομηρικό κόσμο είναι μόνη της ένα γλύκισμα, ενώ η λέξη ‘σάματις’ είναι από αυτές που δεν λένε τίποτα. Δυσκολεύεσαι να την ορίσεις, γοητεύομαι όμως από αυτήν την ακατανίκητη έλξη του περιττού», απαντά.
Για το θέρος, ευχήθηκε να παρέμβει ο θεός του ελληνικού καλοκαιριού, για να σταματήσουν οι πόλεμοι. Μακάρι να εισακουστούν οι προσευχές, οι λέξεις δείχνουν να έχουν χάσει το νόημά τους. Εκείνος διαφώνησε μονομιάς: «Οι λέξεις είναι πράγματα αγαπημένα, δεν θα σταματήσουμε να τις χαϊδεύουμε και να τις μυρίζουμε».
Σάματις, τις καταλαβαίνουμε;
Δείτε τη συζήτηση του Citymag με τον συγγραφέα Ισίδωρο Ζουργό εδώ:
Ιστορίες ζωής από γνωστούς κι αγνώστους. Χωρίς φίλτρο. Κάθε μήνα. Στο παγκάκι.
